کاریز یزد

رييس موسسه بين‌المللي گفت‌و‌گوي فرهنگ‌ها و تمدن‌ها در همایش بین المللی "یزد،بسترتمدن باستانی و مظهر گفتگو" اظهار داشت: سپاس خدایی که انسان را آفرید و انسان را خردمند آفرید و درود بر همه پیامبران بزرگ خدا پیام آوران ایمان و عشق و عدالت. به ویژه درود بر پیامبر مکرم اسلام منادی ایمان، اخلاق، عشق و بر خاندان پاک او. سلام به شما همشهریان عزیز دوستان مکرم مهمانان بزرگوار و عزیزانی که از کشورهای مختلف به نشست "دین در دنیای معاصر" تشریف آورده اید. 

حجت الاسلام والمسلمين سيد محمد خاتمي گفت: علما و بزرگانیکه از تهران آمده اند همکاران سابق و امروز من. ورزشکاران و هنرمندانی که لطف کردند و از همینجا اظهار ادب می کنم نسبت به عزیزانی که بیرون سالن مانده اند.

خاتمی سپس به چگونگی موقعیت جغرافیایی استان یزد پرداخت و گفت: کشور ما با دو رشته کوه های بزرگ در شمال و زاگرس در غرب احاطه شده است و دامنه های این دو سلسله جبال با طراوت سرشار از زندگی است. در دامنهای شمالی البرز شاهد هوای معتدل و دامنه های زاگرس به ویژه شمال غربی شاهد هوای سرد و زمستانهای پربرف هستیم و فلات مرکزی ایران در میان این دو سلسله کوه ها قرار گرفته و بخش قابل توجهی از این فلات را بیابان و کویر شامل می شود و یزد در این منطقه است.

رييس بنياد باران اظهار داشت: منطقه ای که به جای باران زندگی بخش، آفتاب سخاوتمندانه سوزان ترین ترکه های خود را نثار زمین می کند و زمین کریمانه تا عمق وجود خویش قطره قطره این گرما را و دریای شن متحرک را پذیرای این هدیه آسمانی است.

وی ادامه داد: یزد در این منطقه است اما یزدی معجزه کرده است و چنان هنرمندانه و موفق زندگی را از چنگ طبیعت خشک و بی رحم، ولی باشکوه ربوده است تا جشن این پیروزی را با تمدنی عظیم و فرهنگی سرشار و با عظمت برپا کند. تمدنی که شاید بتوان گفت ناب ترین بخش تمدن ایرانی و بعد از اسلام تمدن ایرانی- اسلامی است. معماری شگفت انگیزی که در این سرزمین بنا شده است نشانه عظمت روح یزدی است به گونه ای که امروز تمامی بافت قدیم یزد به نظر سازمانهاي بين المللي جزء آثار ارزنده تاريخي است.
 
خاتمی افزود: مي دانيم آب مايه حيات است و در تجربه بشري معلوم است كه آب چه نقشي دارد و آنچه در اين سرزمين كمياب است آب است و در جايي كه آب نباشد زندگي نيست. اما يزدي با هوش با سخت كوشي خويش تا اعماق زمين فرو مي رود و با احداث راه در زير زمين فرسنگها فاصله و كيلومتر آب به سطح زمين مي‌آورد و زندگي را مي آفريند. اما كاريز يا قنات يزدي فقط در زير زمين و افقي نيست يزدي كاریزهوايي بنام بادگير دارد تا خنكاي نسيم آسمان را بگيرد و بر گونه برافروخته از گرما و آتش خويش بنوازد. 

وی ادامه داد: برهنگي طبيعت در برابر اقتدار يزدي سر تعظيم فرو مي آورد جغرافياي يزد شگفت انگيز است اما جغرافياي روح يزد شگفت انگيزتر. ايمان، هوش و آفريندگي و ابتكار روح يزدي را تشكيل مي‌دهد يزدي با دل، به صافي آسماني كه زير آن به سر مي‌برد با خداي خود ديدار و توحيد و يگانه پرستي را و تعظيم و كرنش در برابر خالق حكيم و مقتدر را تجربه مي كند. 

وی ادامه داد: مگر نه اينكه يزد دارالعباده است و دانشمندان، عارفان، هنرمندان و شخصيتهاي مختلف هر كدام در حوزه كار خود شگفتي آفريده اند و بر ابهت فرهنگ و تمدن ايران اسلامي افزوده اند.
 اينک خطاب من به كساني است كه گفتگوي تمدنها را جدي مي گيرند و پاس مي‌دارند و مي‌گويند گفتگو مبتني بر شناخت است.
 
وی گفت: براي اینكه بتوانيم براي تمدن و فرهنگ با صاحبان آنان گفتگو كنيم قبلا بايد آنها را بشناسيم.

شاهنامه به عنوان یکی از مهم ترین متون تاریخ ادبیات کشور از آن دست کتاب هایی است که پس 1000 سال اگر سال های سال ادبا و پژوهشگران ادبی و تاریخ نگاران روی آن کار کنند، باز نیز نکات ناشناخته زیادی را در خود دارد اگرچه سابقه شاهنامه پژوهی به شکل علمی و دقیق به نیمه نخست قرن کنونی هجری شمسی و از زمانی که جمعی از فرهنگ دوستان ایرانی به دنبال ارج نهادن به فرهنگ و شناخت بیشتر فرهنگی آن دست به تاسیس انجمن مفاخر زدند بازمی گردد اما در چند سال گذشته بسیاری از پژوهشگران همت خود را روی تفسیر و کشف وجوه مختلف آن گذاشته اند که شاید مهم ترین آنها مجموعه کتاب ها و پژوهش های مرحوم شاهرخ مسکوب و آثار محمدعلی اسلامی ندوشن است.

حافظ مي‌‌توان گفت كه به عميق‌ترين لايه فرهنگ ايران دست زده است و رسيدن به عمق او نزديك به ناممكن است. من نمي‌خواهم بگويم كه مهم‌ترين شاعر ايران است، كه نيست؛ ولي مي‌‌خواهم بگويم كه استثنايي‌ترين است، يعني وضع كاملا خاصي دارد، آنچه را كه فرنگيها مي‌‌گويند <فنومن>، يعني مخصوص به خود. نمي‌شود گفت كه چه هست و كه هست و چه مي‌‌گويد، زيرا همانگونه كه گفتم سخنگوي آن لايه زيرين فرهنگ ايران و تاريخ ايران است و به عمق تاريخ ايران رسيدن كار دشواري است. پيش از اين اشاره داشتيم كه اين از عجايب است كه يك فرد در گوشه‌اي از شيراز، در يك دوران انحطاط تاريخ، فرد كاملا بي‌ادعا، يك طلبه از يك خانواده پايين‌تر از متوس--ط، توانسته باشد به اين صورت به بروز بيايد و به اين صورت سخنگوي اعماق زندگي انساني بشود. اين از شگفتي‌هاي تاريخ است كه گاه به گاه يك چنين عناصري از خود بيرون مي‌‌دهد. اينكه گفتم كه خصوصياتي دارد كه او را جدا مي‌‌كند از ديگران، يكي اين است كه حدود 600 سال است كه در عرصه تفكر ايراني از او فال مي‌‌گيرند و آينده خود را از او مي‌‌پرسند. اما در دوران ما چيزي افزون پيش آمده، و آن اين است كه آينده اجتماعي مطرح است، سرنوشت يك كشور مطرح است، سرنوشت سامان جهاني تاحدي مطرح است، همه ملت‌ها كم و بيش به هم بستگي پيدا كرده‌اند؛ بنابراين سرنوشت فردي از خود فراتر رفته، اجتماعي شده، براي آنكه در هر نقطه از جهان هر اتفاق بزرگي بيفتد، در نقطه‌هاي ديگر اثرگذار مي‌‌شود؛ بنابراين يكي هم اين است كه گاهي از حافظ مي‌‌خواهند بپرسند كه چه خواهد شد و عجيب اين است كه هميشه يك جوابي هست كه ولو مبهم، تا حدي بتواند پرسنده را در آن لحظه خاص كه فال مي‌‌گيرد؛ اقناع بكند كه چيزي به دستش آمده، و اين خاصيت يك حالت بسيار سيال شعر حافظ است، كه قرار به يك موضع ندارد و همين طور از يك نقطه به نقطه‌اي ديگر حركت مي‌‌كند و به اين علت تاحدي مي‌‌توان از او جواب گرفت و باز به اين سبب نيز هست كه حافظ به‌گونه‌اي حرف مي‌‌زند كه برداشت‌هاي متفاوت و گاه متناقض از او مي‌‌شود. شما به كتابهايي كه درباره او نوشته شده است نگاه بكنيد، مي‌‌بينيد كه چقدر برداشتهاي مختلف راجع به او شده و تقريبا هيچ كدام از اين كتابها هم جواب درستي به انسان نمي‌دهند. باز اين حالت استثنايي كلي ديگرش اين است كه تنها شاعري‌ست در زبان فارسي، كه خود شخصا ادعا دارد كه به عالم غيب ارتباط دارد. جابه‌جا چندين بيت در اين معنا هست كه مي‌‌گويد: <قدسيان گويي كه شعر حافظ از بر مي‌‌كنند>، و نظاير اين. هيچ كدام از بزرگان شعر فارسي يك همچون ادعايي نداشته‌اند كه حافظ داشته، و اين معلوم مي‌‌شود كه نوعي احساس دروني داشته كه اين شعر را فراتر مي‌‌برد از حد كلام زميني، كلامي كه مورد استفاده عموم است؛ نوعي حالت فرازميني به كلام خود مي‌‌بخشد. اين البته نه بدان معناست كه واقعاً ارتباطي با عالم غيب داشته، هيچ كس نمي‌تواند با عالم غيب ارتباط برقرار بكند؛ بلكه حالتي است كه تركيب كلمات و الفاظ يك همچو خاصيتي از خود بروز مي‌‌دهد.

ادامه مطلب

همایش  بین المللی”دین در دنیای جدید“ از 22 تا23 مهر ماه، به میزبانی بنیاد گفت و گوی تمدن ها (ژنو) در تهران برگزار خواهد شد.

این همایش که با همکاری مرکز صلح و حقوق بشر اسلو به ریاست کِیِل مگنه بوندویک، نخست وزیر سابق نروژ برگزار خواهد شد، در ادامه کنفرانس تیرماه 1387 اسلو و نیز سه کارگاه تخصصی با موضوعات ”مذهب، دموکراسی و افراط گرایی“ و ”مذهب وسیاست“ برگزار می شود.

خاطر نشان می شود نشست تهران با حضور شخصیت های برجسته علمی و رهبران مذهبی و سیاسی از کشورهای فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، ایرلند، ایالات متحده ، مصر، سودان، مراکش، بوسنی و پاکستان تلاش خواهد کرد رابطه دین و سیاست و تأثیرات متقابل دین و سیاست برای کاهش تنش ها و اختلافات بین المللی را مطالعه و بررسی نموده، راهکارهای ایجاد بستر همکاری راهبردی میان اسلام و غرب را ارائه خواهد کرد. رابطه دین، جهانی شدن ، مدرنیته، مردم سالاری و نیز صلح و عدالت از دیگر موضوعات مورد بحث این کنفرانس خواهد بود.

کوفی عنان، دبیر کل سابق سازمان ملل متحد، رؤسای جمهوری سابق سوئیس، سریلانکا، ایرلند، پرتغال و نخست وزیران سابق نروژ، فرانسه، سودان و بوسنی و نیز فدریکو مایور، دبیرکل سابق یونسکو و رومانو پرودی رئیس سابق کمیسیون اروپا، از جمله میهمانان سیّد محمّد خاتمی، رئیس جمهوری سابق ایران خواهند بود.
میهمانان این اجلاس عمدتا در روز چهارشنبه ۲۴مهرماه میهمان شهر تاریخی- فرهنگی یزد خواهند بود وضمن دیدار با مردمان مدارا منش یزد درآئین سپاس از نماد گفتگو ومدارا فرزند اصیل خطه کویر خاتمی عزیز شرکت می کنند.

يك بهره زندگي به گفتن گذرد و آن بهر دگر به ناشنفتن گذرد‌ گر شاهد بي‌پرده نيايد به سخن‌ آن راز بزرگ در نهفتن گذرد همانگونه كه علل و عواملي مختلف دست به دست هم مي‌دهد تا زندگي يك زندگي شكل بگيرد، هم‌چنين علل و عواملي گوناگون سبب مي‌شود از زندگي به مفهوم مطلق كلمه سخن به ميان بيايد يا نيايد. نمي‌توان نگفت كه سخن گفتن از زندگي <اصل> نيست. بي‌ترديد در دوران امر بين اينكه در مقوله زندگي اصل با گفتن زندگي يا نگفتن در باب آن است، اصل،گفتن در باب زندگي و روايت و دلالت آن است، از آن رو كه اصل و اصالت با زندگي است.‌ شايد هيچ اصلي، در اعتبار و اعتبارداري به پاي زندگي نرسد و چگونه چنين نباشد در حالي كه همه چيز به آن بر مي‌گردد؟ اين گفتار هرگز و تحت هيچ شرايطي تكراري محسوب نخواهد شد، اگر هزاران و هزاران بار بگوييم: هيچ چيزي از زندگي خارج نيست و هيچ چيزي از انسان بيگانه نتواند بود.‌ بنابرآنچه گذشت، اگر زندگي اصل است و سخن گفتن از آن نيز اصل است، به تبع، سخن گفتن از زندگي‌بانان نيز اصل خواهد بود. از آن رو كه زندگي‌بانان را مي‌توان مفسران زندگي و دانايان به رمز و راز زندگي محسوب داشت: كساني كه گذشته از اين كه زندگي مي‌كنند و همواره از زندگي مي‌گويند، خود زندگي هستند. اين گفتار در بادي امر ممكن است مقداري اغراق‌گونه نمايد، اما اگر به اين حقيقت عطف توجه نماييم كه: زندگي هرگز بدون تفسيري متقن و منطقي، معنا نمي‌شود. خواهيم ديد كه: زندگي‌بانان، در هر كجا كه يافت شوند، در حد خويش و به ميزان گسترده حضوري خويش مفسر زندگي هستند و همواره منادي معناي زندگي‌اند. در راستاي اين موضوع، اين گفتاراستاد محمدرضا حكيمي مي‌تواند بسيار بنيادين تلقي شود كه: بزرگاني كه در تاريخ بشر وجود داشته‌اند و دارند، همه خط قرمز بطلاني هستند كه بر پوچي و پوچ‌انگاري كشيده‌اند و مي‌شوند. اينان با زندگي و آثار خويش به هستي مفهوم داده‌اند و به زندگي اوج (= شيخ آقابزرگ/ 72) و اين گفتار در جاي خود درست است كه: از زندگي و حيات مرداني كه فهميده‌اند جهان جاي مسامحه نيست مي‌توان به سطحي از هدف آفرينش پي برد. (از محمدتقي جعفري، جاودان‌انديشه/11) به هر روي، بايد اين نكته را مسلم تلقي كرد كه روايت زندگي و تفسير و تشريح آن هرگز كم از خود و اصل زندگي نيست. از اين‌رو، كساني كه از زندگي مي‌گويند و نسبت به معنا كردن آن اهتمام مي‌ورزند. از جايگاهي برخوردارند كه خود به خود بي‌بديل و استوار است. در فرهنگ ايران زمين كم كساني از زندگي نگفته‌اند كه در جاي خود بايد به‌انديشه و گفتارشان پرداخت كه اين خود پاس داشتن زندگي و گامي در راه فهم زندگي است. يكي از كساني كه در مقام و كسوت يك زندگي‌بان، همواره از زندگي گفته است، در دوره معاصر زندگي دكتر محمدعلي اسلامي ندوشن است. دكتر اسلامي چهره‌اي ناشناخته نيست. شايد كمتر كسي را توان يافت كه با نوشته‌هاي خاص و اسلوبمند وي آشنا نباشد. حضور جدي و ويژه در عرصه ديدن و شنيدن و نوشتن، از عنفوان جواني سبب شده است كه دكتر اسلامي ندوشن از چهره‌هاي ديرين، بارز و همواره عرصه فكر و فرهنگ باشد. همين حضور جدي پديد آمدن آثاري گوناگون را در پي داشته است كه اغلب آنها كم نظيرند. اگر بخواهيم يادي از آثار دكتر اسلامي ندوشن بنماييم، مي‌توانيم از: صفير سيمرغ، كارنامه سفر چين، در كشور شوراها، فرهنگ و شبه فرهنگ، مرزهاي ناپيدا، آزادي مجسمه، هشدار روزگار، نوشته‌هاي بي‌سرنوشت، يگانگي در چندگانگي و چندين كتاب ديگر نام برد كه تعدادي چشمگير از آنها در باب ايران و تعدادي ديگر در باب فرهنگ است. دكتر اسلامي خود در گفتاري <فرهنگ> و <مردم> را جامعه مورد آرزوي خويش و مخدوم خود بيان كرده است. (= ايران و تنهايي‌اش/ 11).‌ اين حقيقت به شكل‌هايي گوناگون خود را در لابلاي آثار اين نويسنده شاخص نمايان مي‌كند و او يا از اين دو موضوع شروع مي‌كند و يا از هر چيزي كه آغاز مي‌كند، در فرجام به آن مي‌رسد. در اين ميان چيزي كه نمي‌توان از آن غافل بود، تاريخ، تجربه، ‌انديشه، استدلال، باور و توجه به محتواهاي ارزنده است كه در منظومه فكري دكتر اسلامي از زواياي گوناگون مورد توجه قرار مي‌گيرد. توجه هوشمندانه و عميق به زبان و ادب فارسي و كوشش در جهت شناساندن آن يكي از جهت‌گيري‌هايي است كه در لايه‌هايي از نوشته‌هاي اين شخصيت چهره مي‌نمايد و هربار به شكلي نمايان مي‌شود. اما مهمترين چيزي كه در اين ميان وجود دارد و از كمال اهميت برخوردار است، جريان زندگي و سيلان اصل و ذات زندگي در نوشته‌ها و آثار محمدعلي اسلامي ندوشن است. بي‌آنكه بخواهيم به موردي خاص اشاره كنيم، مي‌توانيم به كليت آثار اين استاد اشارت آوريم كه هرگز فارغ از زندگي نيست و همواره از زمينه‌هاي زندگي موج مي‌زند. كوتاه‌ترين مسير براي اثبات اين مسير، درنگي كوتاه در گزيده نوشته‌هاي دكتر اسلامي است كه به تازگي با نام <كلمه‌ها> منتشر شده است. يكي از صريح‌ترين گفتارهاي اين مجموعه پربار و ارزشمند اين جمله است كه از كتاب گفته‌ها و ناگفته‌ها نقل شده است:‌ در زندگي قلم تنها يك منظور را دنبال مي‌كردم و آن دلخواه خود بود. در پي آن (دلخواه) ممكن بود كارم به جستجو در برخي كتاب و متن‌ها بكشد ولي همه آنها باز مي‌گشت به يك نقطه: در عالم فكر گم شده‌اي داشتم كه آن را مي‌جستم. هيچ كاري را به خاطر خود آن كار نكرده ام؛ نه گردش در اجتماع، نه شعر، نه كاوش در كتاب نه عيش، نه درس و نه ترجمه. هرچه كردم به خاطر آن گمشده بود كه عبارتست بود از آن كه: زندگي چيست و چه معنايي دارد؟ (ص 36)‌ در جاي خود گفته شده است كه پرسش از زندگي نه تنها مسبوق به پاسخ به زندگي است، بلكه از پاسخ مهم‌تر است و در يك كلام: پرسش از زندگي چيزي معادل خود زندگي است. از اين روست كه زندگي بدون پرسش، مثل كالبد بدون روح است. بدين‌سان <زندگي چيست و چه معنايي دارد؟> اگر تنها به عنوان يك سئوال طرح شده باشد، داراي ارزشي خدشه‌ناپذير است. با اين حال چندان شگفت‌زده نمي‌شويم كه مي‌نگريم كه دكتر اسلامي در مقام پرسشگر روح و معناي زندگي، از كنار اين مسئله خطير بدون پاسخ و درنگ و تحليل نيز نگذشته است. تامل در لايه لايه آثار متعدد و متنوع اين استاد كه در حقيقت به يك اعتبار حاصل عمر او محسوب تواند شد، نشانگر اين حقيقت است كه زندگي براي اين كاوشگر همواره در چهره‌ها و جنبه‌هاي متعدد و قابل اعتناي خود مطرح شده و در نگاهش بازتاب يافته است. اين گفتار كتاب <گفته‌ها و ناگفته‌ها> كه: بعد از خدا، سه كلمه زندگي، عشق و مرگ، مهمترين كلماتي هستند كه در فرهنگ بشر وارد شده‌اند (ص 137)‌با شعر و سروده (سه نهان ازلي) دكتر محمدرضا شفيعي كدكني قابل مقايسه و تطبيق است:‌ چيست خدا و هنر و زندگي‌ پرده‌اي از آن سوي دانندگي‌ روزي اگر زين سه يكي شد عيان‌ آن دگران محو شوند از ميان‌ ليك چو هستي و چو ديدار نور اين سه نهانند ز فرط ظهور عمر بشر، صرف در اين راه شد ليك از اين راز كه آگاه شد؟ از دهن غاز چو آمد برون‌ داشت همين پرسش و دارد كنون‌ بگذرد ار صدره از اين كهكشان‌ باز ازين راز نيابد نشان‌ تا كه جهان است و نظام جهان‌ اين سه نهانند، نهان و نهان.‌ ‌(هزاره دوم آهوي كوهي/ 399)‌ كوتاه سخن اين كه: از دكتر اسلامي ندوشن بايد با عنوان يكي از زندگي‌بانان تاريخ ايران زمين نام برد. او گفته است: وقتي كارنامه ايران را مي‌گشاييم، مانند آن است كه چند هزار سال زندگي كرده‌ايم (كلمه‌ها/ 15)‌ مفهوم اين سخن به اين حقيقت بازگشت دارد كه: روح زندگي در روز تاريخ و حيات و هويت ايران جاري است و هر كسي كه به قصد صيد ماهي زندگي در كنار و ساحل اين رود گام بگذارد، با توده‌اي حجيم و وسيع از زندگي مواجه خواهد شد كه در طول ساليان طولاني و قرن‌هايي متمادي شكل گرفته است و فراموشي آن روا نيست. به ديگر سخن، در كنه تاريخ و فرهنگ ايران، هزاران سال زندگي نهفته است كه مي‌توان به سان گنج استخراج شود و در زمان و زمانه دنياي امروز به كار آيد. شايد نويسنده و خلق‌كننده مجموعه‌اي به نام <روزها> قصدي جز اين نداشته است كه از خلاصه‌اي از ديده خويش از زندگي را در قالب كتابي خوشخوان و لطيف به نسلي تحويل نمايد كه چه بسا نشاني كوي زندگي را در دست نداشته باشد.‌ هيچ يك از آثار و نوشته‌هاي دكتر اسلامي عاري از زيبايي و محتوامندي <روزها> نيست ولي روزها كه شرح حال مبسوط زيست و زندگي و زمانه مولف از كودكي تا عنفوان جواني است. يافته‌ها و نگره‌هاي او را يكجا در خود دارد. پايان بخش اين اشارت گذرا، گفتاري است كه جلد دوم روزها با آن آغاز شده است و سخن، باز سخن زندگي است:‌ زندگي ساده است: تسلسل صدها ميليارد لحظه كه مجموع آنها يك عمر را تشكيل مي‌دهد ولي هر يك از اين لحظه‌ها برخود باري دارند. پس باز جست لحظه‌ها، مي‌تواند راهي به بازيافت زمان از دست رفته باشد. (روزها ج 2/10)‌بي‌ترديد، زندگي در يكي از مهمترين شان‌هاي خويش درك و فهم زمان و بهره‌مندي از مواهبي است كه در زمان تعبيه شده است.‌

 این روزها بازار کتاب ایران کم کم دارد، رونق می گیرد. همیشه هم همین طور است. پایان تابستان، آغاز رونق بازار کتاب است. ناشران که همه انرژی شان را در آغاز سال برای رساندن کتاب هایشان به نمایشگاه می گذارند، با یک دوره رکود مواجه می شوند و بعد با انرژی بیشتری از اواخر تابستان کار خود را شروع می کنند.

یکی دوسال است که ناشرانی تلاش کرده اند، در طی ماه های بعد از نمایشگاه نیز انتشار کتاب هایشان را ادامه بدهند و با توجه به بی حساب و کتابی زمان ممیزی کتاب، ناتوانی در برنامه ریزی هم کمک کرده است که این وضعیت به هم بخورد و مثلا کتاب هایی که ناشر پیش بینی می کرد به نمایشگاه برسد، نرسیده و در ماه های بعد منتشر شده است، اما کماکان نمایشگاه مقطع مهمی است و چند ماه پس از نمایشگاه دوره رکود است.

دعوا بر سر تهران- پاریس

با این که مدت زیادی از انتشار کتاب "تهران- پاریس" درباره سینمای کیارستمی نمی گذرد، این کتاب با واکنش های مختلفی رو به رو شده است. این کتاب که دیالوگ مازیار اسلامی و مراد فرهاد پور درباره سینمای کیارستمی است با استقبال خوبی هم رو به رو شده و علیرغم پخش نامناسبش، در کتابفروشی هایی که عرضه شده جزو کتاب های پرفروش است.

تهران – پاریس در مدت کمی که از انتشارش می گذرد نظر منتقدان را هم جلب کرده است و علاوه بر سایت ها در روزنامه هایی مانند کارگزاران و اعتماد ملی هم نقد هایی مفصلی بر آن نوشته شده است.

در این کتاب سینمای کیارستمی به مثابه یک پدیده فرهنگی بررسی شده و به چرایی موفقیت کیارستمی در جشنواره های بین المللی پرداخته شده است. در این کتاب مراد فرهاد پور و مازیار اسلامی اگرچه به لحاظ ایدئولوژیک به هم نزدیک هستند و در یک حلقه فکری قرار دارند، اما از نظر نزدیکی به سینما متفاوت هستند، با این همه نتیجه حرف هایشان یکی است.

کتاب در هشت فصل و دو پیوست تنظیم شده است. در فصول هشتگانه به بحث هایی چون "از کجا باید به سینمای کیارستمی نگریست "، "ایدئولوژی: موضوع یا موضع"، "طبیعت: از ویلاهای شمال تا قنات های کویر"، "خنثی بودن و دیگر هیچ"، "در غیبت زن و در حضور کودک"، "تخلیه معنا در چاه فقدان تکنیک"، "فرم به مثابه ایدئولوژی " و "از چشم غربی" پرداخته اند و در پیوست دو مقاله آمده است، یکی با نام " سهراب شهید ثالث : تاریخ یک غیبت" و "منطق مالیخولیا : باستان گرایی ، مطالعات پسااستعماری و سینمای ایران".

نگاه نویسندگان کتاب به سینمای کیارستمی نگاهی بدبینانه است و سینمای او را به طور کلی سینمایی خنثی و بی موضع در برابر رخدادهایی بزرگ مانند انقلاب، سینمایی رمانتیک در برابر طبیعت، سینمایی که زن در آن یا حضور ندارد یا اگر دارد حضوری کلیشه ای است و سینمایی که از فقر تکنیک فضیلت ساخته است می دانند.

آن ها موفقیت سینمای کیارستمی را محصول تصادف می دانند نه آگاهی و دانایی فیلمساز، هم چنین اقبال جشنواره های غربی به این سینما را حاصل نگاه با چشم غربی به ایران می دانند. البته در این کتاب سینمای اغلب سینماگران بزرگ مانند بهرام بیضایی، محسن مخملباف، مسعودکیمایی، مجید مجیدی، ابراهیم حاتمی کیا و علی حاتمی مورد نقد تند و جدی قرار گرفته است.

این کتاب را انتشارات فرهنگ صبا با همکاری موسسه فرهنگی رخداد نو با قیمت ۳۲۰۰ تومان عرضه کرده است.

سپیده دم، عصر یا شب

ظاهرا روزگار ما روزگار ظهور سیاستمدارن جنجالی در جهان است و نیکولا سارکوزی، رئیس جمهور فرانسه یکی از جنجالی ترین آن ها که نقل و قول ها و زندگی خصوصی اش در میان نشریات زرد هوادارن زیادی دارد و جنجال های گاه به گاه درباره زندگی او در صفحات نشریات دیده می شود، اما در گیرودار همین جنجال ها انتشار کتابی درباره او توسط نویسنده ای صاحب نام را هم باید به خوش اقبالی ناشر و نویسنده نسبت داد و هم به خوش اقبالی سارکوزی.

یاسمینا رضا نمایشنامه نویس فرانسوی هنگام مبارزات انتخاباتی به سارکوزی پیشنهاد می دهد تا برای نوشتن کتابی درباره اش همراهی اش کند و او این پیشنهاد را با افتخار قبول می کند و یاسمینا رضا از ژوئن ۲۰۰۶ سایه به سایه سارکوزی حرکت می کند و لحظه ای او را تنها نمی گذارد و حتی در جلسات محرمانه و محافل خصوصی هم همراهی اش می کند تا مواد خام کتابی را فراهم کند که اکنون ترجمه فارسی این کتاب با عنوان "سپیده دم، عصر یا شب" در کتاب فروشی های تهران عرضه می شود.

در این کتاب نویسنده به سارکوزی نه به عنوان یک شخص که در قالب کالبد شناسی سرنوشت سیاسی فرانسه می نگرد و تلاش می کند تا از خلال زندگی او روند سیاسی قبل و بعد از سارکوزی را مورد بررسی قرار دهد .

این کتاب از نظر ژانر میان ادبیات و خاطره نویسی در تعلیق است.

این کتاب را سعید عجم حسنی ترجمه و نشر کاروان در ۱۷۰ صفحه به قیمت ۴۰۰۰ تومان راهی بازار کتاب ایران کرده است.

عاشقی که دیر به مسافرخانه رسیده بود

احمدرضا احمدی را اگر شاخص ترین چهره شعر معاصر ایران امروز بدانیم گزاف نگفته ایم. در روزگاری که شعر در ایران خریداری ندارد، کتاب های او کماکان منتشر می شود و اگر نه به سرعت داستان های عامه پسند که با سرعتی معقول و منطقی در حوزه شعر به اتمام می رسد و دوباره چاپ می شود. برایش مراسم بزرگداشت های متعدد گرفته می شود و سالی یا حتی فصلی نیست که مجله ای یا روزنامه ای صفحات ویژه ای را به او و شعرش اختصاص ندهد و این درباره هیچ شاعر زنده دیگری تکرار نمی شود.

این روزها از او کتابی توسط نشر افکار منتشر شده است با نام "عشقی بود که صبحگاه دیر به مسافرخانه آمده بود". در این کتاب ۱۴۰ صفحه ای ۷۶ شعر از احمدرضا احمدی منتشر شده است.

این کتاب با قیمت ۲۰۰۰ هزار تومان عرضه شده است