کاریز یزد

کاريز قلب کوير است و يزد ،شهر ديرينه تاريخ،شهری که هزاران سال ست نقاش طبیعت بردامن کوير رفو کرده است

حسين مسرّت

تاريخ نگارش ميكده

        تا زماني كه تذكرة ديگري به دست نيامده، مي توان ميكده[i] را نخستين تذكرة شناخته شدة شعراي يزد دانست[ii]. آن گونه كه از متن «ميكده» بر مي آيد، وامق كار خود را از 1231ق آغاز كرده است. چنانكه ذيل شرح حال محرم يزدي (ف 1231 ق)،پس از نقل مادّه تاريخ فوت وي از قضايي يزدي مي گويد :«قريب به دو سال، شب و روز با حقير انيس و جليس و در شيوة آشنايي خالي از تزوير و تدليس بود.»(ميكده :236) امّا ديگر تاريخ مندرج در ميكده كه شايد روشنگر تاريخ آغاز به كار وامق باشد، ذيل اخترگرجي است كه گويد :«در سنة1235 كه حقير را سفر دارالخلافة طهران اتّفاق افتاد، به مطالعة تذكره اي مسمّي به انجمن خاقان . . . فايض گرديدم[iii].»و در حديقة الشّعرا نيز تقريباً به همين مطلب تصريح شده است:«در حكومت حاجي محمّدولي ميرزا و پيشكاري عبدالرّضا خان، عنوان تذكره اي كرده،اسمش را ميكده گذاشت.[iv]»تأييد سخن وي، آمار شعراي مندرج در ميكده است كه بيشتر از افراد دستگاه محمّدولي ميرزا هستند، مانند:همدم سمناني، بقاي اصفهاني، دانش تفرشي، روشن نوري و مايل بروجردي.بنابر نوشتة عبدالحسين آيتي در تاريخ يزد[v]، محمّدولي ميرزا بين سال هاي 1236 تا 1243 ق فرمانرواي يزد بوده و هم در همان سال ها عبدالرّضاخان (مقتول 1248ق) پيشكار محمّدولي ميرزا بود.از آنجا كه مي دانيم تنها ما بين سال هاي اشاره شده، محمّد ولي ميرزا و عبدالرّضاخان با هم مناسبات حسنه داشته و به ياري يكديگر به رتق و فتق كارهاي مي پرداختند از اينرو تا اندازه اي مي توان بر اساس شواهد فوق به تاريخ آغاز تدكره پي برد.

   

ادامه مطلب |  
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۶ فروردين ۱۳۹۴ 
 
ششم فروردین‌ماه، مصادف با زادروز «اًشو زرتشت» است. به این بهانه، گذاری داشته‌ایم در فهرست کتابهایی که نویسندگان، زرتشت و آیین او را دستمایه پژوهش و نگارش خویش قرار داده‌اند.
 
کتابشناسی ۳۶ سال زرتشتی پژوهی در ایران / به بهانه آیین ۶ فروردینِ هموطنان زرتشتی
 
خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) ـ سعیده زادقناد: سده‌هاست زرتشتیان جهان 6 فروردین را به عنوان زادروز و روز به پیامبری رسیدن «اَشو زرتشت» (زرتشت مقدس) جشن می‌گیرند. به بهانه این روز کتابشناسی 36 سال زرتشتی پژوهی در ایران را بررسی می کنیم.
 
نقل است که پیش از زرتشت اقوام هند و اروپایی و آریایی نژادان عناصر طبیعی مانند آفتاب، ماه و ستارگان، خاک، آتش، آب و باد را می‌پرستیدند اما زرتشت، انسان‌ها را به پرستش خدای یگانه فراخواند. ظاهراً زرتشت دهقان زاده‌ای بوده که ریشه آریایی داشته است. اصل نام زرتشت احتمالاً «تراتشتر» بوده که از اسامی آریایی قدیمی ‌است. معناهای زیادی برای نام زرتشت ذکر کرده‌اند که از جمله آنها می‌توان به «دارای زرد شتران» یا «صاحب کهن شتران» اشاره کرد. تاریخ تولد زرتشت نیز مجهول است. بعضی روایات حاکی از این است که او در 660 پیش از میلاد زندگی می‌کرده ولی دلایل محکم‌تر نشان می‌دهد که زمان زندگی او در حدود 1000 قبل از میلاد بوده است. محل تولد او هم نامشخص است. برخی تولد او را در ناحیه ماد (آذربایجان) و تخت سلیمان کنونی یا ارومیه می‌دانند و به همین دلیل دریاچه ارومیه را مقدس می‌شمرند. برخی معتقدند که در بلخ و در شرق ایران متولد شده است. عده‌ای نیز محل ولادت او را ری می‌دانند ولی ظاهراً او در غرب ایران به دنیا آمده و در شرق ایران به کار دعوت پرداخته است.
 
زرتشت از همان آغاز عمر به مهربانی و سرشت لطیف معروف شد. در هنگام بروز قحطسالی که در ایام جوانیش اتفاق افتاد، نسبت به سالخوردگان احترام و مهربانی و نسبت به جانوران محبت و شفقت داشت. زرتشت چون به سن 20 سالگی رسید، پدر، مادر و همسرش را رها کرد و برای یافتن پاسخ پرسش‌هایی که اعماق ضمیرش را به خود مشغول کرده بود به اطراف جهان رهسپار شد و به هرکجا می‌توانست رفت و با هرکسی سخن گفت.
 
در منابع یونانی آمده است که زرتشت هفت سال را در غاری درون کوهی به خاموشی مطلق سپری کرد. همچنین گفته می‌شود این غار در نزدیکی دریاچه ارومیه و بالای کوه سبلان قرار داشته است. شهرت زرتشت به روم هم رسیده بوده است. به این ترتیب که در روم گفته می‌شد که مردی مرتاض 20 سال تمام را در بیابان‌ها گذرانده و جز پنیر چیزی نخورده است.
 
اوستا کتاب مقدس زرتشتیان است. مهمترین قسمت اوستای موجود، «یسنا» نام دارد که بخشی از آن شامل گاتها یعنی سروده‌های زرتشت است.
 
آن‌چه در پی خواهد آمد نگاهی به مجموعه آثاری است که در حوزه معرفی شخصیت زرتشت، ویژگی‌های آیین او و رویکرد این آیین به موضوعات مختلف، نگاشته شده‌اند. اطلاعات این فهرست کتاب‌شناسی از وبگاه خانه کتاب ایران جمع‌آوری شده و به ترتیب سال انتشار، تنظیم یافته است.

ادامه مطلب |  
بافت تاریخی یزد، یادآور زندگی های خیال انگیز در دل تاریخ
یزد؛ شهر یادگارهای تاریخ/از قعر آب انبارها تا بلندای بادگیرها
 
 

یزد که در تاریخ از آن به عنوان ایساتیس نیز یاد می کنند، شهر یادگارهای تاریخی است و از آب انبارها و قناتهای خفته در دل کویر تا بلندای بادگیرها و مناره های مساجد، رهاوردی از تاریخ به همراه دارد. 

به گزارش یزدی نیوز،شهر و استان یزد مملو از مساجد تاریخی، آب انبارهای بزرگ، بادگیرهای برافراشته بر فراز بناهای قدیمی، قناتهای خفته در دل کویر است که با خشت و گل بر جان این شهر نقش بسته اند و آنها را برای همیشه در تاریخ این شهر ثبت کرده است.

مروری بر این یادگارهای تاریخی، جذابیت و شوق سفر به استان تاریخی یزد، ایساتیس تاریخی و یسنای هزاران سال پیش را جذاب و جذابتر می کند.

آثار تاريخي يزد

یزد علاوه بر آثار تاریخی، آثار طبیعی بسیاری نیز دارد که در این گزارش به آنها نیز به عنوان مهمترین جاذبه های گردشگری استان یزد نیز پرداخته خواهد شد.

بافت تاریخی یزد، یادآور زندگی های خیال انگیز در دل تاریخ

شهر یزد یکی از معدود شهرهای تاریخی است که بافت تاریخی آن با مساحتی حدود ۷۴۰ هکتار با شماره ۱۵۰۰۰ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است که این شهر دارای ۷۴ محله است که از مهمترین آنها می توان به فهادان، سرچم، خرمشاه، میرقطب، یعقوبی، شش بادگیری، فهادان و ... اشاره کرد.

بافت تاریخی یزد

 

ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

از یزد گفتن و شنیدن، حظّی دارد وصف ناشدنی .سخن از یک سده و چند سده نیست . سخن از هزاران سال تاریخ، فرهنگ، هنر ، معماری و شگفتی است.

      آن گاه که در برابر شکوه و جلال  مسجد جامع کبیر آن می ایستی ، با آن مناره های استوار و سربه فلک کشیده اش ، با آن کاشی های چشم نواز و خیره کننده اش، با آن شمسۀ ایوان و ترنج زیر گنبد و گردونه خورشید بالای محرابش ، انگار صدای معمار عاشق آن درون گنبد زیبایش می پیچد . چگونه می توانی ببینی و مبهوت این هنر جاودانه نشوی؟

      یا زمانی که در کوچه های تنگ و باریک آشتی کنان قدم می زنی ، کوچه هایی که سده ها سدّ راه مهاجمان بودند ؛ اکنون تو را به پیش می خواند تا راهی به درون خانه های باصفایش بجویی ؛ خانه هایی که با خشت عشق و ملات تلاش برپاشده ؛ خانه هایی که نوید آسایش می دهد؛خانه هایی که به تو می گوید کفش ها را از پای درآر و دمی در زیر بادگیری که نسیم طبیعی را به ارمغان می آورد،بیاسای ، سری به زیر زمین خنک و نمور آن بزن و ببین که آرزو می کنی یک تابستان را در آن اتراق کنی . دوست داری در پیچ و تاب نور درهای ارسی و شیشه های رنگارنگ اتاق های رو به آفتاب آن  ساعت ها بنشینی و فارغ از هیاهوی بیرون، در منشورش غرق شوی و برزبان بیاوری که معماران کویر، معماران عشق اند نه مشق.

      یا آن گاه که پلّه  پلّۀ آب انبارها را تا به پایین می پیمایی ، هر پلّه تو را به خنکی بیشتر فرا می خواند و چون جرعه ای از آب آن رامی نوشی، دهانت از سردی به لرزه می افتد . آن هنگام از خود می پرسی، به راستی این معماران چگونه می توانند در آتشدان کویر خشک و سوزان کویر ، آبی به زلالی آب کوهساران پوشیده از برف را به تو هدیه کنند؟

  . به راستی ازشهر یزد و دیدنی های آن هرچه بگویم، کم گفتم که یزد بر فراز تاریخ و یادگار تاریخ است.

 بهمن 1393

 
 دکتر محمد علی اسلامی ندوشن


درباره بهار چه می توان گفت؟ بهار خود از خود سخن می گوید. گواه خود را در خود دارد: شکوفائی، طراوت، سرسبزی و …
بهار فصل درخشش طبیعت است. جهان خاکی در آن به اوج می رسد و خوشبختانه ایران، با داشتن چهار فصل متمایز، آماده گرفتن بهترین کام از اوست.
ولی این به جای خود، بهار باید در دل باشد. اگر نبود، بهترین فصل با بدترین تفاوت چندانی نخواهد داشت. اگر بهار درونی، طبع خزان به خود بگیرد، از خزان غم انگیزتر می شود، معنا و لطافت پاییز را هم نخواهد داشت.
نماینده بهار نوروز است، نوشوندگی طبیعت، مردم به نشاط فرا خوانده می شوند. پنجره ها را باز می کنند و پوشش ضخیم از خود دور می دارند. ولی اصل آن است که دل، بهار آگین باشد. وقتی دل خوش بود، خزان هم زیبا می نماید، همه چیز زیبا می نماید. زیبایی خزان لطیف و تأمل برانگیز است.
در گذشته قدر بهار بهتر دریافت می شد، زیرا فصل به تعادل می رسید، نه گرما بود و نه سرما، و از جوانی و رویش در خود نشان داشت، امید را بر می افروخت و چون فزون طلبی ها کمتر بود، آرامش خاطر آسان تر فرا می آمد. اکنون زندگی روی دیگری دارد. اصل سرعت است: زودتر رسیدن، بیشتر به دست آوردن؛ و زندگی همراه شده است با سر در گریبان داشتن یا شتابزدگی، یا یا دلزدگی یا دلهره، از نوع نرسیدن به اتوبوس، یا نداشتن پول کافی در جیب برای خرید.
یک چیز دیگر هم هست: تنفس در هوای آلوده! بنابراین اگر گفته شود "زمانه بی بهار” تعبیر نادرستی نشده است. در گذشته فصل ها معنی داشتند. هر فصل موهبت خود را ارزانی می داشت.
زمستان، آتش، حظّ خود را می بخشید، آتشی که زمانی قدرش تا به حدّ ستایش رسیده بود.
پاییز فصل میوه چینی بود و تابستان فصل سایه و نسیم بهار که جای خود داشت که نشاط و رویش را می آورد، اکنون همه اینها مقهور تصنّع گشته اند.

ادامه مطلب |  

 

دومین شماره «بساتین»؛ دوفصلنامه علمی - تخصصی مطالعات نسخه های خطی، اسناد و متون کهن منتشر شد.

بساتین، نشريه‌اي علمي ـ تخصّصي در موضوع نسخه‌هاي خطي اسلامي است، اين نشريه در زمينه مطالعاتِ کتاب ‌شناختی، مباحث نسخه ‌شناسی، تاريخ علم مسلمانان، کتابخانه‌هاي تراثي، مجموعه‌داري کتب خطي و اسناد کهن، ترجيحاً با محوريّت ميراث مکتوب کهن شيعه و معرّفي آثار فرهيختگان مسلمان، به صورت دو فصلنامه، به سه زبان فارسي، عربي و انگليسي، منتشر مي‌گردد و قلمرو فعاليتِ آن نيز شامل تمامي حوزه‌هاي متنوّع کتاب‌ شناختي آثار تراثي، نسخه شناسی (دانش کوديکولوژی)، تصحیح متون کهن، فهرست نویسی نسخ خطي و اسناد کهن، در قالب و ساختاري پژوهشي است.

 

ادامه مطلب |  

الف: کتاب

آذر بیگدلی، لطف‌علی بیگ: آتشکدة آذر، بمبئی، 1299 ق، ص 276 / به کوشش: جعفر شهیدی، تهران: مؤسّسة نشر کتاب، 1337، ص 268 / به کوشش: میرهاشم محدّث، تهران: امیرکبیر، 1378، نیمة دوم، ص 110-109.

آفتاب‌رای لکهنوی: تذکرة ریاض‌العارفین، لاهور: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1361، ج 2، ص 64.

آکرمن، فیلیس: نسّاجی سنّتی در ایران (بافته‌های دورة تیموریان تا صفویّه)، ترجمه: فروهر نورماه و زرّین‌دخت صابر شیخ، تهران: سازمان صنایع دستی ایران، 1363، ج 2، ص 60-52 ، 74-70.

آقابزرگ تهرانی، محمّدحسین: الذریعه الی تصانیف‌الشیعه، قم: اسماعیلیان، چاپ مکرّر، ج 3/9 ، ص 796.

آیتی، عبدالحسین: تاریخ یزد، یزد: بی‌نا ]گلبهار[، 1317، ص 315-314.

افشار، ایرج: یادگارهای یزد، یزد: نیکوروش و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چاپ دوم، 1374، ج 2، ص 140، 721.

ادامه مطلب |  

 

 

 

سال 93 گذشت... با بد و خوبش... اما بدترین‌هایش به یقین مرگ‌هایی بوده که یک جامعه ویژه هنری را به سوگ نشانده است... در این گزارش می‌توانید آخرین وداع سال را با درگذشتگان جامعه ادبی در سال 93 در میان بگذارید...

سال 93 همچون سنوات دیگر هنرمندان بزرگی را از ما گرفت. سینماگران، نقاشان، نویسندگان، شاعران و ... . در این گزارش به بخشی از نویسندگان و شاعرانی اشاره می‌کنیم که سال 93، آخرین سال زندگی‌شان بوده است.

در ایام نوروز سال 93 سه تن از ادیبان ما زندگی را بدرود گفتند. در پنجمین روز سال جاری این محمد ابراهیم باستانی پاریزی بود که خبر مرگش رسانه‌ای شد.

باستانی پاریزی مورخ، نویسنده، موسیقی پژوه و استاد دانشگاه تهران بود. او در سال 1304 در پاریز از توابع استان کرمان به دنیا آمد. باستانی پاریزی دوره دکترای تاریخ را در دانشگاه تهران گذراند و با ارائه پایان‌نامه‌‌ای درباره "ابن اثیر" دانشنامه دکترای خود را دریافت کرد.او عضو افتخاری فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران هم بود. او در هفتم فروردین‌ماه از مقابل دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران تشییع و در قطعه 250 بهشت‌ زهرا (س) به خاک سپرده شد.

در همین ایام ساسان تبسمی، مترجم معاصر درگذشت. تبسمی در سن 67 سالگی و به دلیل ایست قلبی درگذشت. ‌‌‌‌آندره مکین، پل الوار، ژان لویی فوریه، کریستین بوبن، ژرژ سیمنون، فرانسوا موریاک، روژه فورمن و آنتونیا فریزر از نویسندگانی هستند که تبسمی به ترجمه آن‌ها نشست. نکته جالب اینکه یکی از نویسندگانی که تبسمی ترجمه کرده بود پاتریک مودیانو، برنده نوبل سال 2014 است. شاید بسیاری از مخاطبان ادبیات داستانی بعد از دریافت جایزه نوبل توسط پاتریک مودیانو با نام ساسان تبسمی آشنا شدند.

ساسان تبسمی هشت روز بعد از فوت باستانی پاریزی در 15 فروردین‌ماه از مقابل خانه هنرمندان تشییع و در قطعه نام‌آوران بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد. همچنین در ایام نوروز سال 93 نوشین گنجی، شاعر و نویسنده، از دنیا رفت. این غزلسرای نیشابوری در سوم فروردین‌ماه بعد از اینکه چند روزی را در حالت کما بود از دنیا رفت.

 اما چند ماه بعد در مرداد ماه سیمین بهبهانی درگذشت. سیمین بهبهانی در 28 مردادماه در سن 87 سالگی بر اثر ایست قلبی و تنفسی دارفانی را وداع گفت.‌او که تیرماه سال جاری شمع 87 سالگی‌اش را فوت کرد، تنها یک ماه بعد از آن درگذشت.

بهبهانی‌ سال 1306 در تهران به دنیا آمد. او سال 1337 وارد دانشکده حقوق شد و سال 1348 به عضویت شورای شعر و موسیقی درآمد.

ادامه مطلب |  

حسين مسرّت

       فهرست نسخه هاي خطّي كتابخانة وزيري يزد : محمّد شيرواني، تهران : انجمن آثار ملّي، 1358-1350، 5ج.

       در 15 فروردين 1334 ش، با 1100 جلد كتاب چاپي و خطّي روحاني فرهنگدوست ، حجّت الاسلام والمسلمين حاج سيدعلي محمّد وزيري يزدي، كتابخانة وزيري يزد در دهليز شمالي مسجد جامع كبير يزد بنيان شد، وزيري كه واعظي آگاه و نامور و روحاني با نفوذي بود، توانست در مدّت كوتاهي گنجينة كتاب هاي خطّي كتابخانة وزيري را بنيان بگذارد. او در كنار تشويق و ترغيب مردم يزد به اهداء يا فروش كتاب هاي خطّي و چاپي خود به كتابخانه، دست به كار ارزنده اي زد و آن سپردن رونويسي كتاب هاي كمياب و منحصر به فرد خطّي بود كه صاحبان آن حاضر به فروش يا اهداي آن به كتابخانه نبودند و از اين راه ضمن افزودن بر شمارگان نسخ خطّي كتابخانة خود، گامي در راه ماندگاري نسخه ها نيز برداشت.

       وزيري در كنار تأمين هزينه هاي جانبي كتابخانه از وجوه شخصي خود كه از راه وعظ و ارشاد مردم به دست مي آورد، توانست از وجوه اهدايي  برخي دولتمندان فرهنگدوست يزدي هم برخوردار باشد چنانكه دو تن از آنان را به نام آقايان محمّد هراتي يزدي و حسين بشارت را راضي نمود تا ساختمان جديدي را براي كتابخانه، جنب همان مسجد جامع بسازند. او كه مي ديد بواسطة نام آوري كتابخانه، هر روزه خواستاراني در خواست اهداي آن را به بنگاه هاي فرهنگي خود دارند، پس از رايزني با انديشمندان و بنابر خوابي كه ديده بود، بهتر آن ديد، از بين دانشگاه تهران و وزارت فرهنگ و هنر، كتابخانه را در سا ل 1348 ش، طبق وقف نامه اي به آستان قدس رضوي بسپارد.

        آن گاه بود كه بودجة دو چنداني به كتابخانه روي نهاد و هر روزه بر شمارگان نسخ خطّي آن افزوده مي شد، تا اينكه با راهنمايي استادان : ايرج افشار و محمّدتقي دانش پژوه و همكاري كتابخانة مركزي دانشگاه تهران قرار شد ، فهرست نسخه هاي خطّي اين كتابخانه تهيّه و تدوين شود و اين مهم به آقاي محمّد شيرواني، فهرست نگار كتابخانة دانشگاه تهران سپرده شد. سپس در سال 1345 فهرست نويسي آن آغاز شد و شيرواني ضمن سفرهاي چند باره، به فهرست نويسي نسخه هاي خطّي پرداخت. امّا دوري يزد از تهران و دشواري مسافرت بدان شهر، گردانندگان كتابخانة وزيري را به اين انديشه انداخت كه خود، همه ماهه بر پاية آنچه شيرواني خواسته بود، فهرست كوتاهي از كتاب ها را تهيّه كرده و به تهران بفرستند و طبيعي بود كه در اين ميان، هر بار شخصي كه با برخي از كتاب ها تا اندازه اي آشنا بود، به شناخت نسخه پردازد، و باز به خوبي روشن است كه آن فرد اشتباه كند و  بر پاية همانندي ها ، نام برخي كتاب ها و نويسندگان آن را نادرست تشخيص داده و كتاب هايي چون : تذكرة شعراي عصر فتحعلي شاه ، گردآوري فاضل خان گرّوسي و ده ها كتاب ديگر بر ساخته شود كه اصلاً وجود خارجي ندارند .

ادامه مطلب |  

نوشته: حسین مسرّت

فرهنگ مشاغل استان یزد: صدّیقۀ رمضانخانی ، یزد : اندیشمندان یزد، 1393، رحلی ،448 ص ، مصوّر.

      یزد کهن که اکنون دیاری کویری شده است، در گذشته های دور سرزمینی آبادان و سرسبز بوده است که حتّی میوه و ابریشم به شهر های گوناگون ایران صادر می کرده آن هم بواسطۀ زمین های حاصلخیز و توتستان های گسترده ای بوده است که در این جا بر پا بوده است، امّا براثر تغییرات آب و هوایی به سرزمینی خشک بدل گشت . ازینرو طبیعی بود که مردمانش بیاموزند که اگر می باید در این خشکانه جای زیست کنند، کشاورزی را به کناری نهند و رو به سوی پیشه های دیگری بیابند .پس به هنر و فن نیاکان خود همچون:  نسّاجی و ابریشم بافی و غیره روی آوردند و چنان شد که در بیشتر کتاب ها و سفرنامه ها سخن از دست بافت و دست سازهای آن می رود که اوج شکوه و فرّ آن در دورۀ صفوی آن هم بر اثر هنر مردانی چون غیاث الدّین نقشبند یزدی است که کارگاهی بس بزرگ در این شهر داشت و آوازه اش تا پایتخت پیچید و شاه عبّاس او را به دربار فراخواند.پس از آن بود که نزدیک به یک قرن، هنر خاندان غیاث و فرزندان و نوادگان توانمندش در سراسر ایران پیچید. واکنون سده هاست که دیار یزد را دیار هنر و صنعت می خوانند.

استان غنی یزد به هرگوشه اش که بنگری دستان هنرمندی را می بینی که در کار تلاش و کوشش و آفرینش هستند. یک گوشه اش دار قالی برجاست و گوشۀ دیگرش دار زیلو. یک جا چاقو را هنرمندانه می سازد و یک جا سفالش یاد آور نقش تاریخ است و زیباییش خیره کننده. آن یک دیار زنجیر های استادانه می سازد و آن دیار آهنگری و چلنگری اش پر آوازه سرزمینی دیگر با نخل جادو می کند. امّا آنچه این هنر ها و پیشه ها را بر صدر نشانده، معمارانش است که مساجدی می سازد پرشکوه، آب انباری می سازد شگفت آور، بادگیری می سازد بلند بالا و مناره هایی سربه فلک کشیده است.

در  کتابی که چاپ شده نویسنده به تمامی پیشه ها و هنر های مردمان استان یزد پرداخته تا روشن باشد که مردان و زنان این دیار هماره کوشا و پرتلاش و سازنده هستند.

 

 

آخرین مجموعه اشعار دیده‌نشده اخوان ثالث/ زرتشت اخوان ثالث: تاریخ دقیق تولد پدرم نیمه شعبان 1306 است

 
 
 
 
زرتشت اخوان ثالث، بدون مشخص کردن روزی خاص، اسفند را ماه تولد اخوان ثالث می‌داند و درباره اشعار دیده‌ نشده اخوان ثالث به ایبنا می‌گوید: «سال دیگر، ای دوست ای همسایه» بخش پایانی اشعار قابل چاپ اخوان است که از سوی نشر زمستان منتشر شده است.
 
آخرین مجموعه اشعار دیده‌نشده اخوان ثالث/ زرتشت اخوان ثالث: تاریخ دقیق تولد پدرم نیمه شعبان 1306 است
 
خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- معمولا تاریخ تولد مهدی اخوان ثالث را 14 اسفند می‌دانند ولی زرتشت اخوان ثالث، فرزند مهدی اخوان ثالث، نظری متفاوت از این قول مشهور دارد. او می‌گوید: ما اسفند را ماه تولد پدر می‌دانیم. پدر درباره تاریخ تولد خود گفته است: من روز تولد حضرت مهدی (عج) در سال 1306 به دنیا آمده‌ام.
 
ادامه مطلب |  
 

روزی که یزدی ها دیگر شیرین حرف نمی زنند؛
 
 
 

مادربزرگ با لحن خود قصه‌ مي‌گويد. بچه‌ها معناي يكي‌يكي كلمه‌ها را مي‌پرسند. او گاهي جواب داده و گاه داستان را ادامه مي‌دهد. تا سررشته قصه از دست نرود. بچه‌ها با خنده مي‌گويند: گوش مادربزرگ سنگين شده،‌ حرف‌هامان را نمي‌فهمد. 

به گزارش یزدی نیوز،قصه‌ها،‌ مثل‌ها و سرگذشت یک قوم در زادگاه خود غریبه می‌شوند. وقتی لهجه‌ها –ناقلان فرهنگ-،‌ فراموش شده و پنهان نگاه داشته شوند.

استادی که بیشتر گویش‌های فارسی را به گونه علمی می‎شناسد، همیشه از کسی که یزدی را شمرده و با ادای حروف بیان می‌کرد،‌ می‌خواست در کلاس صحبت کند. می‌گفت: از زبان فارسی، یزدی‌ از همه شیرین‌تر است.

لحنی که بقیه پنهانش می‌کنند. و تلاش می‌کنند به فارسی معیار حرف بزنند و البته اغلب ناموفقند. در باور عمومی، داشتن لهجه عامل دفع مخاطب است. نمونه‌های بی‌شمار این اعتقاد، تا به آنجاست که گاه از پذیرفتن افرادی که لهجه دارند خودداری می‌شود و حتی به صراحت گفته می‌شود: به منشی یا بازاریاب بدون لهجه نیازمندیم. جایی که برخی، از جمله اصفهانی‌ها در مناصب عالی نیز تلاش دارند به زبان خود سخن بگویند،‌ چه تفاوتی است بین این و آن؟

 

ادامه مطلب |  
یزدی که من می ‏‏شناسم، یزدی است که جز مهر و مهربانی در آن ندیده ام

   

 

مراسم نکوداشت دکتر دادبه در یزد برگزار شد
دکتردادبه: یزد شهر خردورزی است/یزدی که من می ‏‏شناسم، یزدی است که جز مهر و مهربانی در آن ندیده ام

استاد برجسته فلسفه و ادبیات با بیان اینکه یزد شهر خردورزی و مردم آن اهل وفا و صفا هستند، ‌ گفت: اگر تغییری در این ویژگی مردم یزد حاصل شده، یقین دارم مربوط به همشهری های من نیست. 

به گزارش یزدی نیوز،علی اصغر دادبه، در مراسم نکوداشت خویش در دانشگاه یزد اظهار داشت: یزدی که من می ‏‏شناسم، یزدی است که جز مهر و مهربانی و وفا در آن ندیده‏‏ ام و اگر تغییر کرده، یقین دارم که مربوط به همشهری های من نیست.این چهره ماندگار ادبیات و عرفان افزود: آن شهری که من می ‏‏شناسم، شهر خرد بود، مردمی که من می‎‎شناسم، مردمی بودند اهل وفا، اهل صفا و این فضیلت متعلق به آن محله ‏‏ای است که در آن تربیت شدم.

در این مراسم همچنین مهدی ملک ثابت، رئیس دانشکده زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد، فتح الله مجتبایی عضو هیئت علمی بنیاد دایره المعارف بزرگ اسلامی، سیروس شمیسا استاد دانشگاه علامه طباطبایی، عبدالرضا مدرس زاده استاد دانشگاه کاشان و ... نیز به بیان ویژگی ها و خدمات استاد علی اصغر دادبه پرداختند.

علی اصغر دادبه متولد سال ۱۳۲۵ یزد، استاد فلسفه اسلامی و ادبیات عرفانی در دانشگاه های مطرح کشور است که در سال ۱۳۸۱ در دومین همایش چهره ماندگار به عنوان چهره ماندگار در عرصه ادبیات عرفانی و فلسفه اسلامی معرفی شد.

==========

ماخذ : یزدی نیوز ،تاریخ ثبت: 1393/12/19 

 

گردآوری : حسین مسرّت

دکتر اصغر دادبه در کنار تدریس و مدیریّت دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه علاّمه طباطبایی و نگارش کتاب های مهمّ فلسفی و ادبی با سرپرستی گروه ادبیّات دایرة المعارف بزرگ اسلامی نقش بس ارزنده ای در تدوین مداخل ادبی این دانشنامه دارد که تاکنون در مداخل نگارش شدۀ آن هویداست.خود ایشان نیز گفتارهای ارزنده ای نوشته که در این گفتار کوشش می شود فهرستی از آن( تاکنون 21 جلد آن چاپ شده واز حرف آ تا ح را در بردارد) در دسترس دانش پژوهان و ادب دوستان قرار گیرد.( یادآور می شود آقای دکتر دادبه از سال 1375 به عنوان مؤلف وارد دایرةالمعارف بزرگ اسلامی شد و از سال 1378 به عضویّت شورای عالی علمی درآمد و مدیریّت بخش ادبیّات آن مؤسّسه را برعهده گرفت). بدیهی است ایشان دردانشنامه های دیگر نیز گفتارهای وزینی نوشته اند که به دلیل محدودیّت این صفحات از ذکر آن چشم پوشی شد .( تعداد گفتارهای ایشان در دایرةالمعارف تشیّع به بیش از دویست مدخل می رسد).ترتیب فهرست زیر الفبایی است .

 

ادامه مطلب |  

حسين مسرّت

        اين كتابشناسي در آغاز در دو بخش كلّي : كتاب و مقاله سامان يافته بود، امّا چون شمار گفتارهاي دكتر دادبه به بيش از 300 گفتار مي رسيد، و از اندازة اين گفتار بيرون بود، از ياد آن چشم پوشي گرديد. تنها يادآور مي شود كه بيشتر اين گفتارها كه در زمينة اخلاق، منطق، كلام ، فلسفه و ادبيّات است، به ترتيب در دايرة المعارف بزرگ اسلامي، دايرة المعارف تشيّع، دانشنامة جهان اسلام و دانشنامة ادب فارسي چاپ شده و بخش ديگري از گفتارها كه بيشتر در زمينة حافظ پژوهي است در نشريات : آناهيد، اشراق، اهل قلم، بخارا، جستارهاي ادبي، شعر،كلك،كيهان فرهنگي و نامة پارسي درج گرديده است.

       در اينجا كتابشناسي توصيفي كتاب هاي دكتر دادبه در سه بخش : تأليف، تصحيح و مقدّمه در دسترس پژوهشگران ادبيّات فارسي نهاده مي شود.

* *  *

ادامه مطلب |  

 
 

مراسم نکوداشت دکتر اصغر دادبه، استاد فلسفه، عرفان و ادبیات فارسی، و از چهره های برگزیده «همایش چهره های ماندگار» در زادگاه او،یزد، برگزار می شود. 

 

دکتر مجید پویان،عضو هیأت علمی دانشگاه یزد و  دبیر مراسم نکوداشت، در این خصوص گفت: دکتر دادبه ،استاد دانشگاه علامه طباطبایی، از استادان بنام معاصر در زمینه  فلسفه،عرفان و کلام اسلامی است که در زمینه ادبیات فارسی،بوِیژه حافظ شناسی و سعدی پژوهی نیز چهره ای شناخته شد ه است .گفتنی است استاد دادبه از سال 1379 که دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه یزد راه اندازی شد، به عنوان استاد مهمان  با گروه زبان و ادبیات فارسی، همکاری های آموزشی و پژوهشی داشته است.
دکتر پویان افزو: این مراسم با همکاری علمی و اجرایی دانشگاه یزد با اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد، بنیاد میبدی ،انجمن آثار و مفاخر فرهنگی استان یزد و گروه تعاونی پیشگامان برگزار می شود.
وی گفت: نشست افتتاحیۀ این مراسم، ساعت 9صبح روز 18 اسفند  در تالار آمفی تیاتر مرکزی دانشگاه یزد و نشست اختتامیه، ساعت 5 عصر در تالار فرهنگ و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد برگزار می شود.
وی برنامه های مراسم را به شرح زیر اعلام کرد:
   1- سخنرانی های علمی با حضور استادان برجسته کشور از جمله   دکتر مهدی محقق، دکتر فتح الله مجتبایی؛ دکتر سیروس
 شمیسا، دکتر مهدی نوریان، دکتر هرمز رحیمیان، دکتر صفر عبدالله (از قزاقستان) و...
2-شعرخوانی شاعران کشوری:علیرضا بدیع، غلامرضا طریقی و  سید شهاب الدین موسوی.
3- شاهنامه خوانی با اجرای هنرمندانۀ مرشد حجتی.
4- نی نامه خوانی با اجرای  علیرضا سهیلی زاده و علی ساکت.
5-رونمایی  جلد نخست فرهنگ اصطلاحات کلامی،تالیف دکتر اصغر دادبه
6-رونمایی وتوزیع «خرد ایرانی» جشن نامه دکتر  اصغر دادبه به کوشش دکتر مجید پویان  و فصلنامه پرنیان،(نشریه انجمن علمی
 ادبیات فارسی دانشگاه یزد)ویژه نامه دکتر دادبه،در نشست افتتاحیه.
7- پخش مستند دکتر دادبه به کارگردانی مسعود زارع مهرجردی،  محصول گروه تعاونی پیشگامان.
8- سخنرانی دکتر دادبه با عنوان  «حافظ و انسان معاصر» در نشست اختتامیه در تالار فرهنگ  اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی
استان یزد.
شرکت در این نشست برای عموم علاقه مندان آزاد است.

ماخذ: یزدی نیوز

 

 

شب گلگشت در وطن با ایرج افشار
 

شب گلگشت در وطن با ایرج افشار و نمایش فیلم آخرین سفر ایرج افشار برگزار می‌شود.

هجده اسفند ماه یادآور سوگ از دست دادن مردی است که وجب به وجب ایران را می شناخت و بیراه نبود که به وی لقب ایران‌شناس داده شده بود.

این شب با سخنرانی عبدالرحمان عمادی، محمدحسین اسلام پناه، محمد اسلامی، میلاد عظیمی و علی دهباشی برگزار می‌شود.

زمان: دوشنبه 18 اسفند ماه ساعت 17

مکان: خیابان ولیعصر؛ سه راه زعفرانیه، خیابان عارف نسب، شماره 12، کانون زبان فارسی

 

کتاب ایرج افشار از مجموعه کتاب‌های «مشاهیر کتاب‌شناسی معاصر ایران» روز یکشنبه 17 اسفندماه در سرای اهل قلم رونمایی می‌شود.

 
رونمايي از كتاب «ايرج افشار» در سراي اهل قلم
 
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در مراسم رونمایی از کتاب «ایرج افشار» فیلم مستند «فرزانه  فروتن ایران مدار ما ایرج افشار» به نمایش در خواهد آمد.

این مراسم از ساعت 16 روز یکشنبه 17 اسفندماه  با حضور علی دهباشی، محمد بقایی، سید جواد میرهاشمی، سید علی آل داود و سید فرید قاسمی برگزار خواهد شد.

علاقه‌مندان به حضور در این مراسم می‌توانند به خیابان انقلاب، خیابان فلسطین جنوبی، کوچه خواجه نصیر، پلاک 2، سرای اهل قلم مراجعه کنند. 
تاریخ انتشار : شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۳ ساعت ۱۰:۰۷
 

نخستین کتابخانه یزد با بیش از 66 سال قدمت تاریخی

 
 
 
 
کتابخانه شرف‌الدین علی نخستین کتابخانه عمومی شهر یزد است که در سال 1327 تأسیس شد.
 
نخستین کتابخانه یزد با بیش از 66 سال قدمت تاریخی
 
خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- کتابخانه شرف‌الدین علی نخستین کتابخانه عمومی شهر یزد و محل دفن شرف‌الدین علی نویسنده یزدی است که در پنجم اردیبهشت ماه سال 1327 به همت جمعی از فارغ‌التحصيلان دانش‌سرای عالی مقدماتی يزد تأسیس شد.

حدود 32 هزار و 500 عنوان کتاب در کتابخانه شرف‌الدین علی
این کتابخانه که بیش از 66 سال از تاریخ تأسیس آن می‌گذرد، در بخش مرکزی شهر یزد در خیابان امام خمینی و در محله تاریخی امیر چخماق یزد شامل، مسجد، مناره‌‌ها، بازار تجاری منطقه قرار گرفته است و از لحاظ کارایی و بازده پس از کتابخانه وزیری، دومین کتابخانه در سطح شهر یزد است.
 
ادامه مطلب |  

                          نوشتۀ : فیض علی نجمانف       

      یاداشت :

     در سفری که در سال 1383به کشور تاجیکستان داشتم ، به سه مجموعۀ شعر از شاعران ایران برخوردم ، نخست : گزیدۀ اشعار فروغ فرّخزاد ، دیگر : منتخب اشعار وحشی بافقی ، اثر ظاهر احراری و مهین ممد وا [ محمّدآبادی – روستایی در پیرامون شهریزد ] و سدیگر: گزیدۀ اشعار فرّخی یزدی به نام« در طلب آزادی »اثر : فیض علی نجمانف . که دو مجموعۀ آخری را شاعر نامور تاجیک ، رحمت نذری با طیب خاطر به من بخشیدند و منّتی  بزرگ بر من نهادند .

        این جانب در مدّت اقامت در شهر دوشنبۀ تاجیکستان ، دیباچۀ کتاب « در طلب آزادی » که به زبان فارسی تاجیکی و به خط ّ سیرلیک ( کیرلیک) بود ، به خط ّ فارسی برگرداند . و پس از رؤیّت یکی از استادان فارسی دانشگاه دولتی تاجیکستان و برگردان برخی واژه های روسی ازسوی وی ، برای آگاهی خوانندگان از نثر فارسی نویسندگان آن کشور و دیدگاه پژوهشگران آن نسبت به یکی از شاعران معاصر ایران ،همزمان با هشتاد مین سال فرار و اقامت فرّخی یزدی در کشورهای آسیای میانه و روسیه درج می شود . ( وازه های درون پرانتز از نگارنده است) .

                                                                    حسین مسرّت

ادامه مطلب |