کاریز یزد

کاريز قلب کوير است و يزد ،شهر ديرينه تاريخ،شهری که هزاران سال ست نقاش طبیعت بردامن کوير رفو کرده است

 

نوشته : حسین مسرّت

آهن ، ماهنامۀ علمی پژوهشی و خبری ، به زبان فارسی ، زیر نظر شورای نویسندگان

     پس از پیدایش معادن گستردۀ سنگ آهن در شهرستان بافق و بنیان شرکت سهامی خاصّ سنگ آهن مرکزی ایران در شهر بافق، بنا به ضرورتی که مدیریّت و کارشناسان آن معدن تشخیص دادند ، نشریه ای دو ماهانه را به نام «آهن »، زیر نظر شورای نویسندگان به دست چاپ سپردند که شماره های اوّل و دوم آن در فروردین و اردیبهشت 1353 ش چاپ شد و پس از آن بدون وقفه تا سال پنجم ،شمارۀ 10 و11 در بهمن و اسفند 1357ش چاپ گردید.

      اعضای شورای نویسندگان نخستین دورۀ آن عبارت بودند از : اسدالله جعفر زاده، هرمز بهامین ، مرتضی صدری، خلیل راستار ، داریوش میرزاپور وارسلان قبادی. تعداد صفحات آن گوناگون بود و از 32 تا56 صفحه در شمارگان 1000 نسخه در چاپخانل وزارت اطّلاعات و جهانگردی در تهران چاپ می شد.

ادامه مطلب |  
 

همایش «زلف چلیپا» بزرگداشت روز شعر و ادب فارسی و شاعر لب دوخته فرخی یزدی در باغ موزه قصر برگزار می‌شود.

این همایش روز پنجشنبه 27 شهریور ماه 1393 روز بزرگداشت استاد محمدحسین شهریار و روز شعر و ادب فارسی با حضور شاعران، نویسندگان و علاقه‌مندان به فرهنگ و ادب ساعت 18 در سالن فرخی یزدی واقع در مجموعه فرهنگی باغ موزه قصر برگزار خواهد شد.

در این همایش ادبی میرجلال‌الدین کزازی در زمینه شعر و ادب فارسی و غلامحسین مراقبی درباره شاعران در بند در تاریخ ایران سخنرانی خواهند کرد. همچنین عبدالجبار کاکایی شاعر و ترانه‌سرا و عرفان نظر آهاری شاعر و نویسنده معاصر به شعر خوانی خواهند پرداخت.

در این مراسم خانم چهرزاد بهار فرزند ملک‌الشعرا بهار به نقل خاطراتی از پدرش خواهد پرداخت. در پایان این مراسم بند موزه یادبود فرخی یزدی در باغ موزه قصر با حضور شاعران و نویسندگان رونمایی خواهد شد. شرکت در این همایش برای علاقه مندان به شعر و ادب آزاد است.

========

ماخذ : تارنمای کتابخانه مجلس

 

 

حسین مسرّت

    آفاق ، روزنامۀ سیاسی ، اجتماعی در یزد به مدیریّت میرزا حسین خان وهّاب پور، مدیر مدرسۀ یهودیهای یزد

میرزا حسین خان وهّاب پور (قورخانه چی، آفاق) به تاریخ 1343ق، برابر 1303ش در خواست امتیاز روزنامه ای به نام «سپه» را از ادارة معارف یزد می‌نماید تا به «نشر اخبار داخله و خارجه، مقالات علمی، ادبی و تاریخی و فکاهی سیاسی با کمال بی غرضی و ترویج معارف و صنایع مفیدالعموم و اجتماعی» (بیات، ح2،ص7- 8) به صورت ماهی دوشماره اقدام نماید. امّا وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه، ادارة کلّ معارف، موافقت با نام این نشریّه را منوط به موافقت وزارت جنگ می‌داند. هر چند میرزا حسین‌خان، مسئول قورخانة یزد بوده، امّا پس از مکاتبات زیاد که در کتاب اسناد مطبوعات( بیات ، ح2، ص 10-7) مندرج اسـت، با این نام مـوافقت نمی‌شـود و به ناچار نام آفـاق را بر می‌گـزیند که در تاریخ 15 تیر 1305 ش امتیاز آن از تصویب شورای عالی معارف می گذرد.»( صدر هاشمی ،ج1، ص211) و بعدها خود او نیز بدین نام شهره می‌گردد.

ادامه مطلب |  

 

کتاب "عقدا بزرگ شهری کوچک" رونمایی شد

گزارش تصویری؛

گروه خبر: ششمين نشست تخصصي هفتمين دوره اردكان شناسي، چهارشنبه گذشته با موضوع كتابشناسي اردكان و با حضور استاد حسين مسرت برگزار گرديد.

در اين نشست تخصصي كه در سالن اجتماعات كتابخانه آيت الله حائري اردكان برگزار شد،استاد مسرت ابتدا به بيان كلياتي پيرامون كتابشناسي و جايگاه و اهميت آن و همچنين ابعاد و زيرمجموعه هاي كتابشناسي پرداخت.

در ادامه وي به بيان مختصري از منبع شناسي و كتابشناسي اردكان در حوزه هاي تاريخ، جغرافيا،ادبيات و فرهنگ عامه، كتابها و مقالات و ... پرداخت.

مسرت با اشاره به جايگاه ويژه اردكان از لحاظ فرهنگي و تاريخي در استان يزد خواستار توجه بيشتر علاقمندان و پژوهشگران به اين مباحث شد و بر ضرورت تدوين دانشنامه اردكان تاكيد نمود.


در ادامه اين برنامه همچنين كتاب "عقدا بزرگ شهري كوچك" كه به تازگي انتشار يافته است نيز معرفي گرديد. محمد افخمي عقدا نويسنده اين كتاب در سخنان خود به بيان دلايل و علايق خود درباره تدوين اين كتاب پرداخت و با اشاره به ظرفيت هاي فراوان فرهنگي و تاريخي منطقه عقدا خواستار توجه بيشتر مسولين به اين منطقه شد.


 از نکات جالب این برنامه دیدار دو دوست قدیمی بعد از 35 سال بود. آقای افخمی در ابتدا سخن خود گفت که حدود 35 سال پیش در دبیرستان ديهيمي یزد تحصیل می کرده و دوستی داشته به نام حسین مسرت که در این سالها ارتباطي با وی نداشته است و با لهجه زیبای خود گفت که احتمالا این استاد مسرت همان حسین مسرت آن روزهاست! این مطلب از طرف استاد مسرت مورد تایید قرار گرفت و بعد از رد و بدل کردن چند نشانی کاشف به عمل آمد که حدس آقای افخمی درست است. پس از پايان يافتن نشست نيز اين دو دوست قديمي به صحبت با يكديگر پرداختند.


خاطر نشان مي شود دوره هاي اردكان شناسي كه امسال هفتمين سال برگزاري آن مي باشد به همت انجمن چارسوق كوير اردكان با حضور مشتاقان و علاقمندان در موضوعات فرهنگ، تاريخ، جغرافيا، مفاخر، فرهنگ عامه، معماري و بافت تاريخي برگزار مي گردد.

 =======

ماخذ : تارنمای سرو

 

علی فراستی*

«خشکسالی» و بحران «کمبود آب» در ایران، از مرز هشدار گذشته و اینک زمان عمل فرارسیده است. سال‌هاست مقامات دولتی و کارشناسان و شهروندان مسئول در مورد ابعاد روبه‌گسترش کمبود آب در ایران هشدار می‌دهند. آخرین خبر در مورد جیره‌بندی آب در ۱۲کلانشهر کشور بود.

خشک‌شدن پنج دریاچه، پایین‌رفتن بستر آب‌های زیرزمینی در اقصی نقاط کشور، خشک‌شدن آب زاینده‌رود و چند رودخانه دیگر، کاهش سطح ذخیره آب پشت اغلب سدهای کشور، تخلیه ۶۵درصد از روستاهای یزد در ۲۵سال گذشته، خالی‌شدن ۳۰۰ روستا در حاشیه دریاچه هامون، تامین آب پنج‌هزار و۳۰۰ روستا به ‌وسیله تانکر و گسترش کویر تنها تکرار تراژدی تلخی است که هرروز بیشتر سرزمین ما و ساکنان آن را به لبه یک فاجعه ملی و زیست‌محیطی نزدیک‌تر می‌کند.

ادامه مطلب |  
محمد صادقي

مهرنامه ،شماره ۲۰، فروردین ۱۳۹۱

دكتر محمد علي اسلامي ندوشن (متولد سال 1304) مترجم و نويسنده مشهور ايراني است كه آثار ارجمندي همچون؛ «ايران را از ياد نبريم»، «داستان داستان‌ها»، «زندگي و مرگ پهلوانان در شاهنامه»، «ايران و تنهائيش»، «هشدار روزگار»، «ايران چه حرفي براي گفتن دارد»، «راه و بي راه»، «سخن‌ها را بشنويم» و... پديد آورده و اگر درباره وي بتوان سخني گفت كه هم كوتاه باشد، هم كامل، و او را به خوبي بشناساند، سخني شايسته‌تر از سخن دكتر اصغر دادبه نمي‌توان سراغ گرفت كه وقتي در همايش جهاني «از بلخ تا قوينه» وي را براي سخنراني به جايگاه سخنرانان فرا مي‌خواند، گفت:«در معرفي استاد همين بس كه اگر در اين سال‌ها خود را فراموش كرده باشد، لحظه‌اي ايران را از ياد نبرده است»...در گفت و گويي كه پيش رو داريد، به زندگي دكتر اسلامي ندوشن پرداخته‌ام. البته وي در كتاب «روزها» كه سه جلد از آن منتشر شده (و جلد چهارم آن هم مدت‌هاست در وزارت ارشاد مانده است) به دوره‌هاي مختلف زندگي خويش پرداخته، از اين رو، من نيز پس از بازخواني «روزها» اين گفت‌وگو را انجام دادم تا از تكرار مطالب قدري كاسته شود.
ادامه مطلب |  

     عبدالعظیم پویا پژوهشگر در این نشست که در محل خانه فرهنگ ندوشن با حضور جمعی از علاقمندان تاریخ و میراث فرهنگی ندوشن برگزار شد نخست به تاریخ چند هزار ساله ندوشن پرداخت و وجود سنگواره ها و آثار معادن و کوره های ذوب فلزات در این ناحیه را از نشانه های مدنیت و یکجا نشینی در این ناحیه در هزاره های قبل از میلاد دانست.  وی سپس به قدمت راههای اصلی تجاری و نظامی مناطق مرکزی کشور در این منطقه پرداخت و راه یزد ، ندوشن ، ورزنه و اصفهان را که کاروانسرای شاه عباسی بر سر آن پدید آمده یکی از راههای مهم تاریخی قابل احیاء دانست و اشاره داشت که در دوران آل مظفر بنیانگذار این سلسله پادشاهی اولین سمت سیاسی_نظامی خود را با راهداری میبد_ندوشن آغاز کرد ، امیر مبارزالدین از راهداری و حکومت میبد و ندوشن به حکومت فارس رسید چون این راه از ندوشن به ابرکوه و نیریز و فارس راه می یافت از اهمیت فراوانی برخوردار بود. و از این رو بسیاری از بناهای فاخر ندوشن نیز در دوران آل مظفر تأسیس شدند و توسعه یافتند.

ادامه مطلب |  
نوشتن بخش دلکش زندگیه

گفتگو با سید عبدالعظیم پویا

گروه گفتگو- عاطفه ابراهیمی: میان قفسه های کتاب کتابکده رستاک منتظرش هستم. دیرتر از ساعت قرارمان، اما می آید. آرام و خوش صحبت است، سید عبدالعظیم پویا، نویسنده و پژوهشگر. به نظرم می رسد اگر بخواهم همه سوالاتم را بپرسم تا صبح فردا وقت لازم دارم به همین دلیل سعی می کنم الویت بندی کنم. آنچه در زیر می خوانید حاصل گفتگوی یک ساعته ما با سید عبدالعظیم پویاست. مردی از دیار خشت های خاطره انگیز و سفال های چشم نواز. مردی که عاشق زادگاهش است و به گمانم با نوشته هایش می تواند " وطنش را همچون بنفشه با خود ببرد هر کجا که خواست"

ادامه مطلب |  


      ميراث مكتوب - حسن بن شهاب الدین حسین بن تاج الدین معروف به ابن شهاب یزدی (793 ـ پس از 858 ق) شاعر، مورخ و منجم قرن نهم هجری دارای آثاری مانند جامع التواریخ، رزمنامه و دیوان اشعار فردی گمنام است. با این که بخشی از کتاب دیگر او با نام جامع التواریخ منتشر شده، ولی زندگی او در گمنامی قرار دارد. در سال 1324 استاد برجسته، دکتر مهدی بیانی رساله دکتری خود را درباره شرح احوال و زندگانی ابن شهاب وی با عنوان «تحقیق در احوال و آثار ابن شهاب منجم یزدی» نوشته است. این کتاب را جناب نادر مطلی کاشانی از خانواده دکتر بیانی گرفته و با حمایت و پشتیبانی آقای حسین بشارت در ضمن مجموعه «گنجینه حسین بشارت برای پژوهش در تاریخ و فرهنگ یزد» گنجانده و منتشر شده است.

ادامه مطلب |  

 

       بنا بر نوشتۀ جعفر بن محمد بن حسن جعفری در« تاریخ یزد» ، کهن ترین کتاب برجای مانده دربارۀ تاریخ یزد  ، ذیل گزارش فرمانوایی پادشاهان ساسانی: « بعد از بهرام ، مملکت به یزد جرد بن بهرام رسید و پادشاه ذی شوکت بود و عرب و عجم در فرمان او بود و طوف مملکت خود می کرد . چون به کثه رسید ، آب و هوای کثه وی را موافق آمد .گفت: نذر کردم که این مقام شهری سازم به نام یزدان. و بنّایان ممالک را جمع کردند و منجّمان ، به طالع سنبله ، یزد را بساختند» ( ص139)

      بنابر شیوۀ متون کهن و تاریخی ، جعفری ، نشانی از ماخذ خود در این باره نمی دهد. امّا آنچه روشن است اینکه او از متنی کهن آن را برگرفته و در کتاب خود به گواه آورده است.

    ما نیز به ارجمندی این سخن، روز بنیان یزد را به همۀ همشهریان خود تبریک می گوییم.