کاریز یزد

کاريز قلب کوير است و يزد ،شهر ديرينه تاريخ،شهری که هزاران سال ست نقاش طبیعت بردامن کوير رفو کرده است

حسین مسرّت

فهرست توصیفی شبیه نامه های ملک (شبیه نامه های گنجینۀ خطّی مؤسسّۀ کتابخانه و موزۀ ملّی ملک.) : رضا کوچک زاده، تهران : سفیر اردهال و مؤسسّۀ کتابخانه وموزۀ ملّی ملک، 1392.

«اگر درجۀ مهارت یک درام نویس را در تأثیر بر تماشاگران بدانیم، باید گفت که هیچ تراژدی به عظمت تعزیه نمی رسد.»

سرلویس پلّی[1]

تعزیه، تعزیه خوانی یا شبیه خوانی «این دایۀ هنرهای نمایشی در ایران»[2] بی گمان عمری به درازی تاریخ سوگواری در ایران و یا به عبارتی دیگر، هزار و اندی سال پس از شهادت امام حسین (ع) دارد، امّا منابع تاریخی و سفرنامه ها آغاز پیدایش آن را از عهد صفویه و حداکثر پس از قرن دهم هجری می دانند[3]؛ چنانکه استاد جابر عناصری، این شیفتۀ هنر تعزیه در ایران نیز به گونه ای تلویحی به این باور است و از سر شوق و ارادت می نویسد : «مرا با تعزیه - این گنجینۀ نمایش های آیینی مذهبی و شبیه خوانی، همان راه و رسم نخستین نمایش در ایران – انس و الفتی دیرینه است، امّا چه باید کرد که تعزیه، هنر مظلوم دوران هاست، سیلی خور دوست و دشمن، قراضه ای از زر ناب معرفت در آتشدان و کلک لولیان متظاهر هنر. فخر نامه ای از دفتر نمایش در ایران، سوگنامه ای معطّر به عطر کاکل سیاوش، حریر حلقوم و ممهور به خون مهر ایرج گلبدن، آغشته به خون پاک هابیل و یحیی، ایستاده در گذرگاه نسیم مشکبوی، برخاسته از پیراهن یوسف نیکو عذار و بالاخره یادآور شجاعت و شهامت و شهادت اباعبدالله الحسین علیه السلام. »[4] بگذریم.

 

ادامه مطلب |  
 

0                                             


یزدفردا" هیئت داوران جایزه آذر یزدی مشخص شد . 
به گزارش یزدفردا " جایزه آذر یزدی که قرار است درحوزه بازنویسی و بازآفرینی همزمان با روز برزگداشت آذر یزدی برگزارشود هیئت داوران خود را شناخت.

بنا بر همین گزارش فروغ‌الزمان جمالی دبیر علمی جایزه آذر یزدی با اعلام اینکه ترکیب هیئت داوران جایزه آذریزدی با توجه به صاحب نظر بودن افراد در زمینه ادبیات کودک و نوجوان انتخاب شده است  هیئت داوران جایزه آذریزدی را 

  •  سحر ترهنده ( عضو هیئت داوران جایزه جهانی هانسن کریستین اندرسن)
  •  سمیرا صیاد( پژوهشگر و نویسندۀ مقالات فرهنگنامۀ کودکان و نوجوانان در گروه ادبیات فارسی با سابقۀ کتاب‌های بازنویسی و بازآفرینی )
  •  مسعود ناصری‌دریایی (كارشناس ارشد روانشناسي و آموزش كودكان )

معرفی نمود.
لازم به ذکر می باشد جایزه آذر یزدی در حوزه بازنویسی و بازآفرینی در 18 تیرماه سال 94 همزمان با روز برزگداشت آذر یزدی با حضور مفاخر کودک و نوجوان اعلام نتیجه می شود.

 

 

 

 

معاون اداره کل میراث فرهنگی گفت: شش هزار و ۲۰۰ نسخه کتاب خطی از محل سابق دانشکده ادبیات دانشگاه شهید چمران اهواز پیدا شد؛ این نسخه های خطی هفته گذشته پیدا شده و جزئیات بررسی آنها را کارشناسان تا هفته آینده اعلام می کنند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر، معاون اداره کل میرات فرهنگی - صنایع دستی و گردشگری خوزستان گفت: شش هزار و 200 نسخه کتاب خطی از محل سابق دانشکده ادبیات دانشگاه شهید چمران اهواز پیدا شد این نسخ خطی هفته گذشته پیدا شده و جزئیات بررسی آنها توسط کارشناسان تا هفته آینده اعلام می شود.

وی افزود: کتاب های خطی که از محل سابق دانشکده ادبیات دانشگاه شهید چمران اهواز پیدا شد کم نظیراست.

عاطفه رشنویی افزود: اداره کل میرات فرهنگی خوزستان اعلام آمادگی کرده که با استفاده از تجربیات و تخصص کارشناسان این اداره آثار را بررسی کند .

به گزارش ایرنا این مقام مسئول گفت: این نسخ خطی هفته گذشته پیدا شده و جزئیات بررسی آنها توسط کارشناسان تا هفته آینده اعلام می شود.

دانشکده ادبیات دانشگاه شهید چمران تا سال 91 در ساختمان قدیمی معروف به سه گوش در حاشیه میدان مولوی اهواز مستقر بود.

 =======

ماخذ: تارنمای بساتین

 

 

حسین مسرّت

    از پایدارترین و پربارترین نشریّات این دوره بود که علی‌رغم توقیف‌های چند‌گانه، طی سه دورة انتشار خود از 1301 تا 1321 فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت‌سر گذاشته، نویسندگان توانمندی چون: دکتر محمود افشار یزدی، عبدالحسین آیتی یزدی، علیرضا ریحان و شاعرانی چون: سیّد حسن شکوهی، محمّد حسین ناصر، مدرّس یزدی، مضطرزاده، سیّد علی ادیب رضوی، افصح‌زاده و تنی چند نامور دیگر با آن همکاری داشته و سال‌ها (به ویژه بین سال‌های 1301 تا 1312 و 1317 تا 1321 که هیچ نشریّة دیگری در یزد چاپ نمی‌شد.) تنها محلّ ارائة آثار و اشعار شهروندان یزدی بود.

در آغاز به نقل نوشتة صدرهاشمی می‌پردازیم، پس آنگاه، چکیده‌ای از نوشتة محمّدعلی جرّاحی را درج می‌کنیم و در پایان، یافته‌ها و توضیحاتی دیگر برای تکمیل این شرح می‌آید:

«روزنامة شیرکوه در شهر یزد به صاحب امتیازی و نگارندگی "شیخ احمد مدیر" تأسیس و در ذیقعدة 1340 قمری منتشر شده است. اسم روزنامة "شیرکوه" به خطّ نستعلیق در وسط مربّعی چاپ و در چهار زاویة آن کلمات (رنجبر - کارگر -دهقان - زارع) درج شده است. شیرکوه، روزنامة هفتگی بوده و با چاپ سنگی (مطبعة شیرکوه یزد) طبع می‌شده. قیمت اشتراک سالیانة آن در یزد، 30 قران، سایر بلاد، اُجرت پست اضافه می‌شده است. تک نمره، 7 شاهی. قیمت اعلانات سطری دو قران و لوایح و مکاتیب خصوصی در حکم اعلان است. محلّ اداره: یزد- ادارة شیرکوه.

ادامه مطلب |  

 

مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران دوره آموزشی تصحیح نسخه را برگزار می‌کند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در راستای احیای تراث علمی و فرهنگی کشور دوره آموزشی تصحیح نسخه را با حضور نسخه‌شناسان و مصححان برتر کشور در شعبه قم و تهران مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، برگزار می‌کند.

گفتنی است، 150 هزار نسخه خطی فارسی در کشورهای فارسی‌ زبان و اروپایی وجود دارد و احیای این منابع تنها با تصحیح و چاپ‌های جدید قابل استفاده خواهد بود. کار تصحیح نسخ خطی توسط دانش‌پژوهان و پس از طی دوره آموزشی، زیر نظر اساتید تصحیح رساله‌های تراث علوم عقلی و با رعایت حقوق مادی و معنوی انجام خواهد شد.

شرایط لازم جهت شرکت در این دوره عبارت است از دارا بودن مدرک کارشناسی ارشد مرتبط با علوم عقلی یا سطح 3 حوزه علمیه و تسلط به زبان و ادبیات عرب. علاقه‌مندان جهت شرکت در این دوره، رزومه علمی خود را به آدرس رایانامۀ tashih@irip.ir ارسال نمایند. این مؤسسه بر اساس ارتباط سوابق علمی و آموزشی از نفرات برگزیده، برای شرکت در این دوره دعوت به عمل خواهد آورد.

 

 

 

 

كتابخانهء وزيري يزد از جملهء بزرگترين و مهمترين كتابخانه هاي ايران است كه بواسطهء وجود هزاران جلد نسخه خطّي ارزشمند، محّل مراجعه روزانة ده ها پژوهشگر و خواننده است و اين نهاد مرهون درايت و دورانديشي يكي از روحانيان دانشمند اين ديار حجّت الاسلام وزيري است كه پس از انجام خدمات ارزنده اي چون بازسازي مسجدجامع يزد (1324ش)

احياي حوزة علمية يزد به همراه ديگر روحانيان (شهريور 1320) و بنيان مدارس جامعة تعليمات اسلامي يزد (1334) بواسطة نبود كتابخانه اي كارآمد و فراوان دوستداران دانش اندوزي و طلّاب و دانش آموزان، به انديشة بنيان كتابخانه اي بر پاية كتاب هايي كه از پدر بدو رسيده بود و كتاب هايي كه خود، اندك اندك خريده بود، افتاد. از اين رو با عزمي پولادين و اراده اي استوار، كتابخانه اي را با 1600 جلد كتاب چاپي و خطّي در درون مقبرة امامان جماعت مسجد جامع، واقع در دهليزشمالي مسجد جامع كبير راه اندازي كرد.

 

ادامه مطلب |  

نشست برنامه ریزی و هماهنگی برگزاری همایش ملی آذر یزدی با حضور نمایندگان سازمان ها و برخی مسئولین استانی در بنیاد نخبگان یزد برگزار شد. 

 

در این نشست،"دکتر غلامرضا محمدی"، دبیر علمی همایش با اشاره به ویژگی ها و نخبه خیز بودن استان یزد، گفت: مرحوم آذر یزدی یکی از افتخارات یزد و کشور است که با ابتکار ویژه ای که داشت؛ داستان های قرآنی را بازنویسی و گنجینه های کهن را به صورت داستان هایی با زبان روان و سلیس ارائه داد.

 

دکتر غلامرضا محمدی با اشاره به اینکه برگزاری همایش آذر یزدی به همت بنیاد نخبگان و برخی نهادهای استان یزد باید بیشتر جنبه پژوهشی داشته باشد، اظهار کرد: در چنین همایش هایی باید بسیاری از  مسائل و موانع مطالعه، بررسی و دلایل کاهش ارزش کتاب وکتابخوانی در بین مردم مورد توجه جدی قرار گیرد

 

رییس بنیاد نخبگان استان یزد نیز در این نشست، اظهار کرد: استاد آذر یزدی در گسترش فرهنگ مطالعه در کشور تاثیر به سزایی داشت که رهبر معظم انقلاب سال 1386 در یزد در مورد وی فرمودند: "من خودم از جهت رسيدگي به فرزندانم، از بخش هايي از افكار اين مرد و كتاب او بهره بردم.دوره اي بود كه فرزندان من به دوران بلوغ رسيده بودند و در دوره طاغوت كه فضا براي نوجوانان و جوانان گمراه كننده بود، كتاب ايشان(قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب) كمك بزرگي به من كرد.اين كتاب را بسيار خوب ديدم و جلدهاي اول تا ششم اين كتاب را براي فرزندان خود تهيه كردم و به همه كساني هم كه فرزندان هم سن فرزندان من داشتند، اين كتاب را توصيه كردم.ايشان (آذر يزدي) در يك برهه از زمان خلأ زنجيره فرهنگي كشور را پر كرد و اين يك فرصت بسياربزرگ بود و اطمينان دارم كه خداوند اجر وي را خواهد داد"

ادامه مطلب |  

 


استان دارای 2944 روستا و آبادی است که از این تعداد تنها 1157روستا دارای سکنه است و این موضوع نشان می‌دهد که در 40 درصد از روستاهای استان کسی زندگی نمی‌کند. 

به گزارش یزدی نیوز،مهاجرت از روستاها به شهرها به دلیل نبود امکانات و خدمات، در دهه‌های اخیر رو به افزایش است و تشویق روستاییان به ادامه زندگی در محیط روستا، نیازمند مشوق‌هایی از جمله خدمات و امکانات مورد نیاز است.

با وجود برنامه‌های خوبی که در سال‌های گذشته در روستاها اجرا شده است و خدمات زیربنایی كه در بسیاری از مناطق محروم و روستاها ارائه شده هنوز شاهد مهاجرت روستاییان به شهرها هستیم که تداوم این روند، آسیب های جدی را متوجه وضعیت فرهنگی و اقتصادی كشور خواهد کرد.

تغییر نسبت جمعیتی شهرها و روستاها
مهاجرت روستاییان و خالی شدن برخی مناطق روستایی، نگران‌کننده است به طوری که نسبت 30‌به‌70 جمعیت شهری و جمعیت روستایی اکنون کاملا برعکس شده است یعنی 70درصد جمعیت در شهرها و 30درصد در روستاها ساکن هستند.
برای حفظ و افزایش جمعیت روستایی استان، ایجاد انگیزه در روستاییان بسیار مهم است و باید کاری کرد که بستر اقتصادی شدن روستاها مهیا شود تا مشکلات اقتصادی، روستاییان را شهرنشین نکند.
مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری گفت: 17 درصد از جمعیت استان با 2944 آبادی و روستا، روستانشین هستند که البته این جمعیت در 1157 روستای دارای سکنه زندگی می‌کنند.
«هادی مقیمی» ‌افزود: استان یزد دارای 356 دهیاری، 368 شورای روستایی و 19 شرکت تعاونی همیاری دهیاری است که همگی برای عمران و آبادانی روستاها در تلاش هستند.
ادامه مطلب |  

    اولین شمارۀ ضمیمۀ فصلنامۀ نقد کتاب میراث با عنوان از «بیاض تا سواد (کتاب شناسی متون و رسائل منتشره در سال 1392)» به کوشش سید سعید میرمحمد صادق به صاحب امتیازی مؤسسۀ خانۀ کتاب منتشر شد.

    از ابزارهای عمدۀ پژوهش در هر رشته ای، به ویژه در حوزۀ علوم انسانی و معارف اسلامی، کتابشناسی های موضوعی است که به پژوهشگران کمک می کند تا ضمن آگاهی از مباحث پژوهش شده از دوباره کاری ها پرهیز شود. در حوزۀ نشر متون کهن، همواره یکی از دغدغه های پژوهشگران و دانشجویان علاقه مند به تصحیح متون، آگاهی از آخرین دستاوردهای پژوهشی  این حوزه است و پژوهشگران و دانشجویان همواره این پرسش را در ذهن دارند که آیا نسخه ای را که برای تصحیح و پژوهش انتخاب کرده اند، پیش از این به چاپ رسیده است یا خیر.

ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

«روزنامة یزد در سال 1312 شمسی در شهر یزد تأسیس و منتشر شده است»[1] اطّلاع مکتوب دیگر، نوشتة کوتاه درج شده در هفته‌نامة ندای یزد است: «تنها روزنامه‌ای که یک شماره در یزد منتشر و بعد تعطیل گردید، روزنامة یزد به مدیریّت مرحوم سیّد محمّد حسین نوّاب، فرزند شادروان نوّاب وکیل بود.»[2]

در کتاب اسناد مطبوعات، بنابر نامة ادارة معارف و اوقاف یزد در 4/5/1312 نیز  تصریح شده که «جریدة یزد فقط یک شماره بیشتر منتشر نشده».[3]

برادرزادة سردبیر، محمّد رضا فاضل رضوی که روزنامه را دیده بود، بیان داشت در 2 صفحه و در چاپخانه گلبهار چاپ شده و اخبار داخلی و اخبار یزد در آن درج شده بود.

ادامه مطلب |  

 

 

سال 1393  و در این میان بسیاری از دوستداران فرهنگ این مرز و بوم در این سال دنیای فانی را بدرود گفتند.

آنچه در ادامه می آید یادی از این اسطوره های جاویدان و چهره های ماندگار تاریخ است. 

 

دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی

دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی، مورخ، نویسنده، پژوهشگر و استاد بازنشستۀ دانشگاه تهران، پنجم فروردین‌ماه در سن 89 سالگی درگذشت و پیکرش در بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد. او متولد ۱۳۰۴ در پاریز، از توابع شهرستان سیرجان در استان کرمان بود. باستانی پاریزی بیش از 40 عنوان کتاب به چاپ رسانده است که از جمله آنها این عنوان‌ها هستند: «پیغمبر دزدان»، «مجموعه هفتی» (سبعه ثمانیه)، مجموعه شعر «یادبود من»، ترجمه «ذوالقرنین یا کوروش کبیر»، «از پاریز تا پاریس»، «گذار زن از گدار تاریخ»، «شاهنامه آخرش خوش است» و «گرگ پالان‌دیده».

 

ادامه مطلب |  

فهرست کتب خطی کتابخانه آیت‌الله حاج شیخ غلامرضا یزدی (فقیه خراسانی) از سوی مجمع ذخائر اسلامی منتشر شده است.

هر فهرستی که از گنجینه‌های نسخه‌های خطی ناشناخته فراهم می‌شود، تحفه‌ای است برای پژوهشگران و کتابشناسان و کلیدی است برای دست یافتن به علوم انسانی و استفاده از دانش پیشینیان.

این اثر شامل معرفی 48 نسخه نفیس خطی می باشد که به صورت امانت در کتابخانه وزیری گذاشته شده است. در مقدمه میرزا محمد کاظمینی آمده است: مطلع شدم که نزدیک به پنجاه نسخه خطی از نیای اعلایم مرحوم آیت الله حاج شیخ غلامرضا یزدی (فقیه خراسانی) از سوی حضرات آقایان فرزندان عالیقدر مرحوم، حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین فقیه خراسانی فرزند ارشد حاج شیخ خاصه فاضل گرامی حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ رضا فقیه خراسانی به امانت تحویل کتابخانه وزیری شده است تا پس از بازسازی بیت مرحوم و تبدیل آن به حوزه علمیه یا کتابخانه جامع بخشی را برای این نسخ اختصاص داده تا منبعی برای اصحاب پژوهش و اندیشه باشد... [لذا] نسخه‌ها را تصویربرداری و فهرست بندی نموده و به صورت مجلد حاضر در آوردم تا مقدمه‌ای بر همت والای فرزندان حاج شیخ ... برای ایجاد حوزه علمیه یا کتابخانه باشد.

در فهرست کتب خطی نام 48 نسخه به چشم می‌خورد:

اختیارات بدیعی

الاجتهاد و الاخبار

الاحتجاج علی اهل اللجاج

ارشاد الاذهان الی احکام الایمان

الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار

الخصال

الاعلام باعلام بیت الله الحرام

الدره النجفیه منظومه فی الفقه

الشواهد الربوبیه فی منهاج السلوکیه

الکافی

الکشاف عن حقایق التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التاویل

انوار سهیلی مشهور به کلیله و دمنه

تحریر اقلیدس

تحریر الاحکام الشرعیه علی مذهب الامامیه

تحفه الغریب فی الکلام علی مغنی اللبیب

تفسیر کمال الدین حسین الواعظ السبزواری

تقریرات غلامرضا فقیه خراسانی

تنزیه الانبیاءو ...

این کتاب نگارش یافته از سوی موسسه فرهنگی ریحانه‌الرسول (س) یزد در 145 صفحه از سوی مجمع ذخائر اسلامی در قم در سال 93 منتشر شده است.

----------------------

ماخذ: بساتین

 

نگارش: حسین مسرت

   زندگي و پويايي هر مركز فرهنگي، در گرو شناسايي آثار نيك و تلاش در جهت حفظ و چاپ و نشر آثار ماندگار است و اين اقدام نيك در نزد كتابخانه ها ي بزرگي كه نسخه هاي خطّي ارزنده دارند، و محلّ آمد و شد صدها پژوهشگر و انديشمند هستند ، بيش از پيش نمود دارد.
   كتابخانة وزيري نيز به دليل همّت ، پشتكار و نفوذ كلام حجّت الاسلام وزيري، داراي صدها نسخة خطّي نفيس و ارزنده و ده ها نسخة منحصر به فرد خطّي است كه بايد زمينه چاپ آن ها فراهم شود، امّا در ساليان پيش كتابهاي ارزنده اي را با همكاري انجمن آثار ملّي (انجمن آثار و مفاخر فرهنگي كنوني) و ديگر ناشران با عنوان هاي زير به ترتيب الفبا چاپ
حجّت الاسلام وزيري و ستايش از كارهاي نيك او در يزد به همراه زندگي نامه ، اشعار و خاطراتي از وي نموده است:
1-سيماي فضيلت، گردآوري : ضياء قريشي، يزد: مركزيزدشناسي، 1374، وزيري، 352ص.
دربردارندة گفتارهايي است در پاسداشت به قلم نويسندگان، دوستان و نزديكان وزيري.

 

ادامه مطلب |  

 

 
عجیب‌ترین کتابخانه‌های جهان! + تصاویر
 

شفقنا زندگی- واژه «کتابخانه» شاید در ذهن اکثریت ما همان مفهوم سنتی را تداعی کند. یک کتابخانه بزرگ با قفسه‌های بسیار که کتاب‌های کهنه و نو در آن خاک می‌خورند تا شخصی آن‌ها را به امانت ببرد.

به گزارش شفقنا از  بی‌بی‌سی، البته دوران کتابخانه‌های عمومی و دانشگاهی اصلا به پایان نرسیده، اما انواع دیگری از کتابخانه‌ها ایجاد شده‌اند که شاید شکلی دیگر از مفهوم کتابخانه را برای ما تداعی کند.

در ادامه با چند کتابخانه عجیب و غریب آشنا خواهید شد.

 


کتابخانه درختی 
الکس جانسون ایده‌ی کتاب‌خوانی در باجه تلفن، جاهای کوچک و فرودگاه‌ها را مطرح می‌کند. جانسون در مقدمه خود می‌نویسد: «مفهوم اصلی کتابخانه در حال تکامل است: اصول ابتداییِ بسیاری از این کتابخانه‌ها با کتابخانه‌های سنتی و دانشگاهی کاملا متفاوت است. مثلا برخی از کتابخانه‌های جدید اصلا نیازی به عضویت و کارت شناسایی ندارند، برخی دیگر نیز حتی از شما نمی‌خواهند کتاب را برگردانید!» 

این کتابخانه که در عکس می‌بینید تنها کمی از یک قفس پرنده بزرگتر است. کتابخانه درختی در پارک لووا واقع شده و بخشی از جنبش «کتابخانه رایگان کوچک» است که در سال 2009 در ویسکانسین احداث شده است. نام کتابی که الکس جانسون نوشته «کتابخانه‌های غیرمحتمل» نام دارد و توسط انتشارات تایمز و هادسون چاپ شده است.
ادامه مطلب |  

     اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد با همکاری علمی اعضای هیأت علمی گروه­ های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه­ های یزد در نظر دارد همایش  ملی نکوداشت امید شعر معاصر،مهدی اخوان ثالث، را همزمان با بیست و پنجمین سال درگذشت این شاعر پرآوازه در شهریور ۱۳۹۴ برگزار نماید.

    ازین رو از همۀ پژوهشگران شعر معاصر درخواست می­ شود مقالات خود را در موضوعات زیر و بر اساس جدول زمان­بندی به دبیرخانۀ همایش ارسال  کنند. چکیده مقالات و نیز متن کامل مقالات پذیرفته شده در مجموعه ­ای انتشار خواهد یافت و تعدادی از آن ها نیز در زمان برگزاری همایش ارایه خواهد شد.

ادامه مطلب |  

حسین مسرّت

      حسینی اشکوری، جعفر. فهرست نسخه های خطّی کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه اصفهان (اصفهان – ایران) : قم : مجمع ذخائر اسلامی، 1390، وزیری، ج 4، 258ص، مصوّر.

پیش درآمد

      زیب و زینت هر کتابخانه به داشتن نسخه های دست نویس، بویژه نسخه هایی با کهنگی چندین سده است و اگر این کهنه بودن باعناصری همچون : نفاست که شامل ارجمندی خط، تذهیب، نوع کاغذ و دیگر آرایش ها همراه باشد و نیز دارای عناصری چون : موضوعات کمیاب و کاربردی، مانند : نجوم، پزشکی، هنر، علوم غریبه، علم کیمیا و غیره باشد، ارزش فراوانی بدان نسخه ها می بخشد. گاه نیز تنها یگانه بودن نسخه در ایران و جهان می تواند ارزش نسخه ای را دو چندان کند و اگر این ویژگی با عناصر برشمرده همراه باشد، گاه یک نسخه را می تواند تا مرز غیر قابل قیمت گذاری پیش ببرد. از اینروست که بیشتر کتابخانه های جهان در پی نسخه هایی هستند که کمتر وجود دارد  تا بتوانند با خرید آن نام خود را در ردیف کتابخانه های ارجمند و عالی قرار دهند.

ادامه مطلب |  

نوشته :حسین مسرّت

با سپاس از استاد مسعود برزین، پیر دیر تاریخ مطبوعات ایران، که با نگارش مقاله‌ای به نام «انجمن‌های مطبوعاتی در ایران تا سال 1357»، به روشن کردن گوشة دیگری از تاریخ مطبوعات ایران همّت گماشت. در تکمیل این مبحث، یادآوری می‌شود نگارنده نیز به واسطة پژوهش بر روی تاریخ مطبوعات یزد، به دو مورد از این‌گونه انجمن‌ها برخورده است که در زیر بدان اشاره می‌شود:

1. انجمن روزنامه‌نگاران دمکرات.

در شمارة 6 سالِ اولِ هفته‌نامة مردمِ یزد به مدیریّتِ سیّد حسن موهبت که در سال 1331 در یزد چاپ می‌شده، آمده است که این نشریّه وابسته به انجمن روزنامه‌نگاران دمکرات است. نشریّة مردمِ یزد، دارای گرایش‌های سوسیالیستی بود. بر نگارنده روشن نیست که انجمنِ نامبرده، سراسری بوده و وابسته به حزب توده یا خاصّ روزنامه‌هایِ چپِ یزد.

2. جبهة مؤتلفة مطبوعاتِ ملّی.

این جبهه متشکّل از روزنامه‌های محلّی یزد به نام‌هایِ حمل و نقل، صدای یزد، ملک، عدالت یزد، رزم جوانان بود (در اعلامیة جداگانه‌ای نیز، نام نشریّة حکمتِ شرق چاپ تهران، جزوِ مطبوعات ملّیِ یزد دیده شده است) که به هنگام انتخابات دورة هفدهم مجلس شورایِ ملّی در یزد تشکیل شد. روزنامة جبهه، ناشرِ افکار ائتلاف جمعیّت آزادی‌خواهانِ یزد بود و از نمایندگی دکتر حسنِ مرشد یزدی در این انتخابات جانبداری کرد. در شمارة چهارم این نشریّه به تاریخ 29/10/1330، انگیزۀ تشکیل این جبهه و چاپ نشریّة آن، چنین بیان شده است:

«در این دقایق حسّاس و زودگذر که سرنوشت و مقدّرات کشور ایران با انتخاباتِ دورة هفدهم معیّن می‌گردد و ملّت تیزهوش و مستعدِّ ایران باید از کوچکترین فرصت‌ها استفاده کند، چند نفر از جوانان روشنفکر و نویسندگان و مدیران جرایدِ خدمتگزار و صدّیق و میهن‌پرست را بر آن داشت که به هم نزدیک گشته و از لحاظ فعّالیّت‌های انتخاباتی و اصولی، با داشتن هدف مشترک، فعّالیّت مشترکی بنمایند... در همان روزهای اوّل در نظر داشتیم یک نشریّة مرتّب روزانه به نامِ جبهة مؤتلفه منتشر گردد... ولی فعلاً نشریّة جبهة مؤتلفه هر هفته سه شماره منتشر خواهد شد.»

نگارنده موفّق به دیدن شماره‌های 4 و 6 این نشریه در یزد که نزد علی لغوی بود، شده است.

 

 

حسین مسرّت

غرض عشق است و اوصاف کمالش

اگر «وحشی» سراید یا «وصالش»

«وصال شیرازی»[1]

آیا تنها «وصال[2] و صابر شیرازی[3]» بودند که بر نا انجامی مثنوی «شورانگیز و دلنشین» فرهاد و شیرین وحشی بافقی افسوس خورده و در اندیشة انجامش بودند؟

مسلم است نه. مثنویی که به گفتة پژوهندة ارجمند دکتر حسین نخعی : «از بهترین و دستگردترین یادبودهای وحشی است که در زمان خود وحشی نیز دست به دست می گشته و دهان به دهان بازگو می شده و رونویس گران نمونه های گوناگون از آن بر می داشته اند[4]» .

سخنوران بسیاری را به این اندیشه وا داشته که دست شیفتگان چکامه های دلنشین پارسی و «ترانه های دلکش ایرانی» را بگیرند و تا به سر منزل مقصود برسانند. آنچه تاکنون در کتب گوناگون ادبیات و به ویژه در تذکره ها آمده است. حالی از این است که :

ادامه مطلب |  

نوشته :حسین مسرت 

     «آب انبار در تداول عامّۀ یزدیان، مخصوصاً مردمی که از سواد و کتابت به دورند، "اُمبار" گفته ‌می‌شود. مسلّم است که این وسیله از بناهای مهمّی است که از قرن‌ها قبل در یزد ساخته می‌شده است، و قسمت‌هایی از کتب تاریخ یزد به شمردن برخی از آن‌ها اختصاص یافته. مانند آنچه در جامع مفیدی به لفظ مَصنعه معرّفی شده.

     ناگفته نماند که هر محلّه‌ای، لااقل یک آب انبار داشته و در محلّه‌های بزرگ، دو یا چند آب انبار بوده، گودی آب انبارها به تعداد «راچینه»‌های آن مرتبط است و آب انبارهایی وجود دارد که نزیک به 100 راچینه دارد.

در تاریخ یزد و تاریخ جدید یزد از چاه‌های آب سرد، مکرّر یاد شده است و معلوم می‌شود که در عهد تیموری، ساختن چاه آب سرد و مورد استعمال آن‌ها بیشتر مورد توجّه بوده است.»[1]

آب انبار شه گُل یا کیانی

چون شرح و نام این آب‌انبار در کتاب یادگارهای یزد، اثر ایرج افشار نیامده بود، در این‌جا درج شد.

    به سال 1295 ش که همزمان بوده با خشک‌سالی‌ها و قحطی‌ها؛ بنابر تقاضای مردم محل و لزوم دسترسی به آب آشامیدنی ؛آقای شهریار بهمن کیانی، بعد از تحقیق در زمین‌های آن محل ومناسب‌ دیدن مکان فعلی، به سبب اینکه بر سر دوراهی اهرستان و نزدیک به جوی آب وقف آباد یزد که از چشمه های ده بالابه یزد تأمین می‌شده است؛ از آقای دارابیان* تقاضا می‌کند که زمین مذکور در اختیار وی قرار داده شود و آقای کیانی با پول خود و به یاد برادر درگذشته‌اش به ساختن این آب انبار دو دهانه اهتمام می‌ورزد و بنابر کتیبۀ مرمرینی که بر سر در ورودی ویژۀ زردشتیان نصب است؛ در سال1300 ش به اتمام رسیده است.

    بنابر گفتۀ دارابیان؛ متولّی این آب انبار به این دلیل که در این محلّه؛ مسلمانان و زردشتیان ساکن بوده و به دلیل رعایت مسایل مذهبی و آداب و رسوم مسلمانان، آب انبار نامبرده دو دهانه بوده و هر کدام دهانه وشیر جداگانه ای دارند.

دارابیان همچنین گفت: در حال حاضر در مواقع قطع آب؛ ترکیدن لوله و مسایلی از این قبیل، مردم ازآن استفاده کرده و وزارت بهداری بر آن نظارت داشته و هر چند وقت یکبار در آن کُلر می‌ریزند و کماکان آب آن از چشمۀ ده‌بالا تأمین می‌شود. هم اکنون این آب انبار، تحت سرپرستی ادارۀ اوقاف یزد است.

 


*. ویرایش نخست: گزارش به میراث فرهنگی یزد، 1364.

[1]. یادگارهای یزد: ایرج افشار، یزد: خانۀ کتاب، چاپ دوم، 1374، ج 2: 647.

*. پدر متولّی کنونی آن.

 
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۷ اسفند ۱۳۹۳ 
 
 
حسین مسرّت، نویسنده و روزنامه‌نگار یزدی گفت: با وجود مشکلات زیاد از جمله مشکلات مالی، بیماری‌های جسمی و مشکلات نشر که گریبان‌گیر نویسندگان است، همواره از انتخاب شغل نویسندگی راضی هستم، هر چند که در این راه سختی‌های زیادی کشیدم.
 
حسین مسرت: از انتخاب شغل نویسندگی راضی هستم/ 50 عنوان کتاب حاصل 30 سال نویسندگی
 
حسین مسرت، نویسنده و روزنامه‌نگار یزدی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) با معرفی خود و آثارش عنوان کرد: دوم شهریور 1339 در شهر یزد به دنیا آمدم.
پدرم از شاعران عصر خود بود که کتابخانه شخصی کاملی داشت و به این وسیله از کودکی با آثار فاخر ادبی از جمله کتاب‌های حافظ آشنا شدم.
 
ادامه مطلب |